Patientenzorg Aandoeningen Macula degeneratie

Wat is macula degeneratie?

Macula degeneratie is een aandoening van het middelste gedeelte van het netvlies. Hierdoor ziet u minder scherp en minder kleur. Er bestaan 2 soorten macula degeneratie.

lees meer

Wat is macula degeneratie?

Macula degeneratie is een aandoening van het middelste gedeelte van het netvlies, de gele vlek (macula). De macula bevat kegeltjes die contrast en kleuren waarnemen. Ze zorgen ervoor dat u scherp ziet. Bijvoorbeeld om te lezen, tv te kijken of auto te rijden. Als de kegeltjes afsterven ontstaat macula degeneratie. U ziet minder scherp en u ziet minder kleur. Bovendien kunt u vervorming van het beeld zien.

Rondom de macula zit de rest van het netvlies. Dit gedeelte zorgt voor het complete beeld van de omgeving, dat wat vanuit de ooghoeken zichtbaar is. We noemen dat het perifere zien. Meestal blijft dit bij macula degeneratie gespaard, zodat u min of meer zelfstandig uw weg kunt blijven vinden in huis en daarbuiten. 

Macula degeneratie ontstaat meestal op oudere leeftijd. We noemen het ook wel ‘slijtage’ van het netvlies. De aandoening komt vaak voor. 

Er bestaan 2 soorten macula degeneratie: 

  • Juveniele macula degeneratie 
  • Leeftijdsgebonden macula degeneratie

Juveniele macula degeneratie (JMD)

Jveniele macula degeneratie is erfelijk en ontstaat meestal tussen het 8e en 30e levensjaar. Er zijn erfelijke ziektes die gepaard gaan met juveniele macula degeneratie: 

  • De ziekte van Stargardt, dit is de meest voorkomende vorm van JMD.
  • De ziekte van Best. 
  • Kegeldystrofie.
  • Kegel-staaf-dystrofie. 

Leeftijdsgebonden macula degeneratie (LMD) 

Leeftijdsgebonden macula degeneratie begint meestal na het 50e levensjaar. We onderscheiden droge en natte LMD. 

Droge LMD 
Bij droge macula degeneratie ontstaat er een opeenhoping van kleine bleekgele afzettingen in de macula. Dit noemen we drusen. Door deze drusen wordt het aantal kegeltjes in de macula minder. Hierdoor gaat u slechter zien. Deze verslechtering verloopt heel langzaam en meestal in beide ogen. Het kan jaren duren voordat u slechter gaat zien. 

Let op of u vertekening ziet in de beelden van uw omgeving. Bijvoorbeeld een kromming in iets dat recht hoort te zijn, zoals een bocht in een raamkozijn of een regel in een tekst. Dit kan wijzen op het ontstaan van de ernstigere vorm van LMD: natte LMD.

Natte LMD
Deze aandoening begint bijna altijd in één van uw ogen. Na verloop van tijd tast het uw tweede oog aan. Natte LMD ontstaat als er heel kleine nieuwe bloedvaatjes achter de macula gaan groeien. Dit veroorzaakt vaak bloedingen in uw netvlies wat de macula beschadigt. Hierdoor gaat u snel slechter zien. Uiteindelijk leidt deze aandoening tot volledig verlies van het scherpe zien. Natte LMD wordt ook wel exsudatieve LMD of ziekte van Junius-Kuhnt genoemd.

Verschijnselen

Leeftijdgebonden macula degeneratie begint met het gevoel dat u minder details ziet, of het idee dat er onvoldoende licht is om goed te kunnen zien. Bij droge LMD vallen geleidelijk aan kleine stukjes uit uw beeld weg. Uw gezichtsvermogen wordt heel langzaam minder. Bij natte LMD raken de beelden die u waarneemt vervormd. Uw gezichtsvermogen gaat dan meestal snel achteruit.

Een van de eerste klachten is vertekening of vervorming van beelden die u ziet. Hierdoor lijken de rechte lijnen van bijvoorbeeld badkamertegels, luxaflex of raamkozijnen niet meer recht. Ze zijn krom geworden. Deze vervorming noemen we ook wel metamorfopsie. Het centrum van het beeld verdwijnt langzaam maar zeker. Eerst wordt het beeld dat u ziet vaag. Daarna zal het centrum van het beeld verder verslechteren en veranderen in een donkere vlek in het midden. Deze vlek wordt steeds groter. Uiteindelijk kunt u met LMD niet meer scherp zien. Volledige blindheid komt bijna niet voor.

Gevolgen

LMD is een ingrijpende aandoening met grote gevolgen voor uw dagelijks leven. Lezen, schrijven en autorijden wordt moeilijk. U kunt moeite hebben met licht als u uit een donkere ruimte komt. Ook het herkennen van gezichten is moeilijk. Dit leidt vaak tot onbegrip, bijvoorbeeld omdat u bekenden niet herkent.


Contact

Afdeling Oogheelkunde

ma t/m vr 8.00 – 16.30 uur (024) 361 67 00.

Contact

Waarom het Radboudumc?

Onze afdeling is gespecialiseerd in aandoeningen van het netvlies, zoals macula degeneratie. Voor bijzondere en/of moeilijk te behandelen vormen van LMD zijn wij landelijk verwijscentrum. Prof. dr. C.B. Hoyng is de enige hoogleraar in Nederland op dit gebied.

Diagnose

De diagnose stellen we bij u door het oogspiegelonderzoek, een aantal scans en met behulp van contrastfoto’s. Achteruitgang van uw gezichtsvermogen kunt u met een test zelf controleren.

lees meer

Diagnose

Diagnose

De diagnose stellen we door het oogspiegelonderzoek, een aantal scans van het netvlies en met behulp van contrastfoto’s. Dit laatste onderzoek is een fluorescentie angiografie. Voor dit onderzoek spuiten we een contrastvloeistof in. 


Zelfcontrole

In onze polikliniek is een folder over de zelfcontroletest verkrijgbaar. Met deze test kunt u de achteruitgang van uw gezichtsvermogen vroegtijdig opsporen met behulp van een kaartje. Op dit kaartje staat een rasterpatroon. U kunt hiermee testen of u rechte of kromme lijnen ziet.
 

Behandeling

Voor droge leeftijdsgebonden macula degeneratie bestaan geen behandelingen. Wel zijn er hulpmiddelen om u zoveel mogelijk te helpen bij het slechte zien. Bij natte LMD adviseren we injecties met vaatgroeiremmers in het oog.

lees meer

Behandeling

Droge leeftijdsgebonden macula degeneratie kunnen we niet behandelen. Wel zijn er hulpmiddelen om u zoveel mogelijk te helpen bij het slechte zien.

Een gezond dieet, aangevuld door voedingssupplementen, verlaagt het risico op natte LMD. Bij natte LMD adviseren we injecties met vaatgroeiremmers in het oog. Om de 4 weken krijgt u dan een injectie in uw oog. Het aantal injecties dat u nodig heeft, verschilt per persoon. Niet bij iedereen met LMD zal het gezichtsvermogen door deze behandeling behouden blijven of verbeteren. Maar zonder de behandeling kan uw gezichtsvermogen snel verslechteren. Hoe eerder we u behandelen, hoe beter. De arts bespreekt met u de risico`s en bijwerkingen van de ooginjecties. 1 op de 800 ooginjecties kan leiden tot een inwendige oogontsteking, die blindheid kan veroorzaken. In zeldzame gevallen kan een laserbehandeling helpen.

Voedingssupplementen

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er een relatie is tussen voeding en de gezondheid van uw ogen. Een speciaal voedingssupplement kan soms helpen bij droge LMD. De bestanddelen uit deze voedingssupplementen, zoals zink, vitamine C en luteine, helpen schadelijke stoffen die in uw netvlies ontstaan, onschadelijk te maken. Voor meer informatie kunt u advies vragen aan uw oogarts.


 

Afdeling Oogheelkunde

De afdeling Oogheelkunde onderzoekt en behandelt patiënten met aandoeningen van het oog en de omliggende organen.

lees meer

Naar onze afdeling

Ingang: Ingang West
Route: 400

bekijk route

Naar onze afdeling

Bezoekadres

Philips van Leydenlaan 15
6525 EX Nijmegen

Huispostnummer: 400

Routebeschrijving

Reis naar Philips van Leydenlaan 15
Ga naar binnen bij: Ingang West
Volg route 400

Onze mensen

  • Snel naar