Patientenzorg Behandelingen CAR-T-celtherapie

Wat is CAR-T-celtherapie?

CAR-T-celtherapie is een behandeling tegen bepaalde agressieve vormen van lymfklierkanker. Tijdens de behandeling krijgt u CAR-T-cellen toegediend. Deze behandeling kan worden ingezet nadat ten minste twee andere behandelingen gegeven zijn.

lees meer

Wat is CAR-T-celtherapie?

Bij CAR-T-celtherapie wordt u behandeld met CAR-T-cellen. CAR-T-cellen zijn in het laboratorium bewerkte T-cellen. 

T-cellen zijn een bepaald type witte bloedcellen. Witte bloedcellen beschermen ons tegen infecties. T-cellen bestrijden voornamelijk virussen, maar kunnen ook kankercellen herkennen en opruimen. Er zijn T-cellen die kankercellen direct kapotmaken en er zijn T-cellen die signaalstoffen (cytokinen) produceren. Door het produceren van die signaalstoffen wordt de rest van het afweersysteem geactiveerd en ruimt het de kankercellen op. 

Bij lymfklierkanker lukt het uw afweersysteem niet goed genoeg de kankercellen op te ruimen. U kunt dan behandeld worden met chemotherapie, maar helaas reageert de lymfklierkanker hier niet altijd goed op. Bij bepaalde agressieve vormen van lymfklierkanker kunnen er in bepaalde gevallen T-cellen bij u afgenomen worden die in een laboratorium (van een ziekenhuis of bedrijf) bewerkt worden tot CAR-T-cellen. 

In het laboratorium worden de genen in uw T-cellen veranderd. Door deze verandering gaan ze een extra eiwit produceren. Dit eiwit is de ‘chimeer antigeen receptor’ (CAR). De CAR zorgt er voor dat de T-cellen bepaalde eiwitten die op lymfklierkankercellen voorkomen beter herkennen. Na bewerking krijgt u de CAR-T-cellen terug via een infuus. Nadat de CAR-T-cellen de lymfklierkankercellen herkend hebben volgt de afweerreactie, die krachtiger is dan bij gewone T-cellen. Ze ruimen de lymfklierkankercellen direct op, maar produceren ook signaalstoffen waardoor de rest van uw afweersysteem geactiveerd wordt om de lymfklierkanker te bestrijden.


Contact

Afdeling Hematologie

(024) 361 88 23

Onderzoeken

Voorafgaand aan de afname van de T-cellen voeren we een aantal onderzoeken uit.

  • We kunnen uw bloed onderzoeken om te kijken of er ontstekingen actief zijn en om verschillende waardes te meten.

    lees meer


Voor de behandeling

Voor het starten van de behandeling hebben we T-cellen van u nodig. Dit doen we door het verzamelen van een bestanddeel van de witte bloedcellen via een infuus in beide armen. Tijdens dit proces scheiden we de witte bloedcellen van andere cellen. Dit proces heet leukaferese.

lees meer

Voor de behandeling

Voor het starten van de behandeling hebben we T-cellen van u nodig. Dit doen we door het verzamelen van een bestanddeel van de witte bloedcellen via een infuus in beide armen. Tijdens dit proces scheiden we de witte bloedcellen van andere cellen. Dit proces heet leukaferese.

De procedure

U wordt om 08.00 uur verwacht op de Hemaferese afdeling. 

Voor de T-cel afname plaatsen we een infuus in uw beide armen. Vooraf kijken we of de bloedvaten in uw armen geschikt zijn voor de afname. Als u niet goed te prikken bent, kijkt de verpleegkundige eerst met een echo-apparaat naar uw bloedvaten. Als blijkt dat de bloedvaten in uw armen niet geschikt zijn voor de stamcelafname, brengen we onder lokale verdoving een speciaal infuus aan in uw lies (centraal veneuze catheter). Dit infuus sluiten we aan op het aferese apparaat.

Het aferese-apparaat is een speciaal centrifuge-apparaat. Via het ene infuus komt uw bloed in het aferese-apparaat. Daar worden de witte bloedcellen gescheiden van de andere bestanddelen van uw bloed. Via het andere infuus krijgt u de overige bloedcellen en het bloedplasma weer terug in uw lichaam. Tijdens de afname van de T-cellen zit u in een comfortabele stoel die ook in een liggende houding gebracht kan worden. De procedure duurt gemiddeld 3 tot 4 uur.

Het is verstandig om niet te veel te drinken van tevoren. Als u bent aangesloten op het aferese-apparaat kunt u tussendoor uw stoel niet verlaten. U kunt dus ook niet naar het toilet. Uiteraard kunt u wel gebruikmaken van een urinaal of po. 

Naar huis

De dag van de afname wordt over het algemeen als vermoeiend ervaren. Om deze reden mag u niet zelf naar huis rijden.

Bewerking van de witte bloedcellen

Nadat voldoende witte bloedcellen zijn afgenomen versturen we deze naar een laboratorium van een ziekenhuis of een bedrijf. De witte bloedcellen worden in het laboratorium bewerkt. Na de bewerking van uw T-cellen tot CAR-T-cellen worden deze teruggestuurd naar het Radboudumc. Deze bewerking duurt ongeveer 4 weken.

Overbruggingsbehandeling

Als er te veel lymfklierkanker aanwezig is dan is er een kans dat de kanker tijdens het  produceren van de CAR-T-cellen te veel groeit en voor problemen zal zorgen. Het kan dan nodig zijn dat u in de tussentijd een overbruggingsbehandeling krijgt. Dit is echter niet altijd nodig, bijvoorbeeld als er maar weinig lymfklierkanker aanwezig is en/of het op een plek zit waar het geen kwaad als de lymfklierkanker groeit. 

Uw behandelend arts kiest een behandeling die het beste bij uw situatie past. Hierbij kijkt de arts naar de hoeveelheid en de plek van de lymfklierkanker. Ook wordt er gekeken naar de behandelingen die u eerder heeft gehad. De arts kan kiezen voor bestraling (radiotherapie), een hoge dosis prednison of dexamethason (soms gecombineerd met rituximab) of chemotherapie. De behandeling moet op tijd afgerond zijn, zodat deze geen nadelig effect heeft op de toe te dienen CAR-T-cellen. 

Het doel van de overbruggingsbehandeling is om verdere groei van de lymfklierkanker tegen te gaan. De overbruggingsbehandeling heeft niet tot doel de lymfklierkanker helemaal weg te krijgen. Voor de activatie van de CAR-T-cellen is het namelijk belangrijk, dat er nog lymfklierkankercellen aanwezig zijn om te kunnen herkennen. 


Naar uw afspraak

Ingang: Apotheek (rechts naast de hoofdingang)
Route: 433

bekijk route

Naar uw afspraak

Bezoekadres

Ingang: 8 (rechts naast de hoofdingang)
Geert Grooteplein Zuid 8
6525 GA Nijmegen

Heeft u voor het eerst een afspraak in het Radboudumc?
Meldt u zich dan vóór uw afspraak bij de inschrijfbalie bij de hoofdingang.

Routebeschrijving

Reis naar Geert Grooteplein Zuid 8
Ga naar binnen bij: Apotheek (rechts naast de hoofdingang)
Volg route 433

De behandeling

U wordt opgenomen op de verpleegafdeling waar u de CAR-T cellen krijgt toegediend (de infusie). Voorafgaand aan de infusie krijgt u chemotherapie. Na de behandeling kunt u last hebben van bijwerkingen.

lees meer

De behandeling


  • Na de bewerking van uw T-cellen wordt u opgenomen op de verpleegafdeling waar de CAR-T-cellen worden toegediend. Dit noemen we de infusie.

    Voorafgaand aan de infusie krijgt u voorbereidende chemotherapie. Deze kuur heet de conditionering. De chemotherapie krijgt u via een infuus die we in een groot bloedvat onder het sleutelbeen (centraal veneuze catheter) inbrengen op de dag van opname. Het doel van deze chemokuur is het verwijderen van andere afweercellen en ruimte te creëren voor de CAR-T-cellen in uw bloed. U ontvangt van ons een schema met kuurdagen.


Naar huis

In het begin komt u wekelijks op de controle op de polikliniek. Het is belangrijk dat u zich in de eerste periode aan een aantal adviezen houdt. Zorg dat u altijd uw SOS-kaart bij u draagt en laat zien aan alle zorgverleners.

lees meer

Naar huis

Na ongeveer 2 weken na infusie herstellen uw bloedwaarden. Zodra deze voldoende hersteld zijn en er verder geen complicaties zijn, mag u naar huis. De totale opname, inclusief conditionering, duurt gemiddeld 4 weken.

In het begint komt u wekelijks op controle op de polikliniek Hematologie. Omdat uw weerstand verminderd is, is het belangrijk dat u in de eerste periode onderstaande adviezen opvolgt. Uw behandelend arts bespreekt met u wanneer deze maatregelen niet meer nodig zijn.

SOS-kaart

Het SOS kaartje krijgt u tijdens de opname van de verpleegkundig consulent Hematologie. Zorg dat u altijd uw SOS-kaart bij u draagt en laat zien aan alle zorgverleners. 

Adviezen

  • u mag naar buiten, maar blijf binnen tijdens het dagdeel dat de zon fel schijnt. Uw huid kan sneller en erger verbranden. Wanneer u toch in de zon verblijft, is het verstandig uw huid in te smeren met een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor (factor 50)
  • roken en gebruik van alcohol raden wij u af
  • u mag nog niet naar school of werk in verband met het risico op eventuele infecties. Vermijd om die reden ook grote menigten
  • laat huishoudelijke taken, zoals het schoonmaken van badkamer/toilet, het stofzuigen en het afnemen van stof door iemand anders doen
  • verschoon uw beddengoed minimaal 1 keer per week
  • ruim niet de ontlasting op van uw huisdieren, laat iemand anders dit voor u doen
  • planten mogen in huis blijven, maar neem gedurende deze periode geen snijbloemen in huis
  • ga niet tuinieren voordat u dit met uw behandelend arts hebt besproken
  • vrijen is geen bezwaar, het is echter wel belangrijk dat u en uw partner extra aandacht aan de persoonlijke hygiëne voor en na het vrijen schenken. Wanneer u nog niet veel bloedplaatjes heeft dient u bij het vrijen voorzichtig te zijn om bloedingen te voorkomen
  • wij raden u aan om 2 keer per dag uw temperatuur op te nemen. Neem contact met ons op bij koorts of andere acute problemen
  • u mag tot minstens 8 weken na de infusie, of totdat uw behandelend arts u heeft verteld dat u volledig bent hersteld, geen voertuigen besturen of zware machines bedienen. Dit is een voorzorgsmaatregel die is ingesteld vanwege de bijwerkingen die kunnen optreden
  • bespreek het met uw arts als u na behandeling met CAR-T-cellen zwanger wilt worden

Voeding

De eerste periode adviseren we, in verband met uw verminderde weerstand om deze voedingsrichtlijn te volgen.


Bijwerkingen op langere termijn

  • verlaagde witte bloedcellen, bloedplaatjes of rode bloedcellen
  • vermoeidheid
  • gevoelig voor infecties
lees meer

Bijwerkingen op langere termijn

Verlaagde witte bloedcellen, bloedplaatjes of rode bloedcellen

Bij ongeveer 1 op de 3 personen kunnen de witte bloedcellen, bloedplaatjes en/of rode bloedcellen nog gedurende enkele maanden verlaagd blijven. In de meeste gevallen zijn deze bloedwaarden binnen een jaar hersteld. 

Vermoeidheid

Vermoeidheid is een veelgehoord probleem waar u nog maanden na de behandeling last van kan hebben. Veel gehoorde klachten zijn: gebrek aan energie, lusteloosheid, minder belangstelling voor de omgeving, prikkelbaarheid, stemmingswisselingen. Het kan zijn dat u voortdurend een gevoel van uitputting heeft. Alle inspanning kan meer moeite kosten. Het is belangrijk om toch te blijven bewegen, hoe tegenstrijdig dit ook kan voelen. Bouw lichamelijke activiteiten langzaam op.

Infecties

Door een tekort aan afweerstoffen en de behandeling bent u zeker het eerste jaar na infusie gevoeliger voor infecties. Neem altijd contact op met uw behandelend arts als u koorts heeft. 

Controles

Doordat het gaat om een relatief nieuwe behandeling is nog niet goed bekend of en wat voor complicaties er op de langere termijn optreden. Daarom is vanuit de overheid verplicht gesteld dat u gedurende 15 jaar na de behandeling onder controle blijft. De frequentie van de controles worden uiteraard steeds minder, tot 1 keer per jaar.


Afdeling Hematologie

Hematologie is het specialisme dat zich bezighoudt met bloedziekten.

lees meer