Nieuws Nuttige nieuwe test voor Parkinson
27 maart 2019

Het stellen van de diagnose Parkinson is niet eenvoudig. Zeker in vroege stadia kan het lastig zijn om Parkinson te onderscheiden van een groep andere aandoeningen die er op het eerste gezicht identiek uitzien. In Annals of Neurology beschrijven onderzoekers van het Radboudumc en de universiteit van Edinburgh een nieuwe biomarker die snel en betrouwbaar kan aangeven of iemand Parkinson heeft of niet.

Bij een typische patiënt met de ziekte van Parkinson is doorgaans weinig twijfel over de diagnose. Veel patiënten hebben echter een minder typische presentatie. Zeker in vroege stadia van de ziekte kan het erg lastig zijn om bij deze mensen Parkinson te onderscheiden van een groep andere aandoeningen die er op het eerste gezicht identiek uitzien. Er bestaat namelijk een grote groep van andere aandoeningen binnen het Parkinsonspectrum die overlappende symptomen hebben. Voorbeelden zijn progressieve supranucleaire blikparese (PSP), parkinsonisme door medicatiegebruik en vasculair parkinsonisme. Vaak leidt dit tot jarenlange zoektochten: tien procent van deze patiënten heeft na twaalf jaar nog altijd geen duidelijke diagnose! Dit leidt tot veel onzekerheid bij patiënten, maakt de behandeling minder gericht, en belemmert het wetenschappelijk onderzoek.
 
Bruikbare biomarkers
Onderzoekers van het Radboudumc en de Universiteit van Edinburgh zijn gaan zoeken naar bruikbare biomarkers die deze zoektocht kunnen verkorten. Biomarkers zijn producten in de stofwisseling, die heel kenmerkend zijn voor een bepaalde ziekte. Alfa-synucleïne is zo’n stofje. Als dit eiwit verkeerd wordt gevouwen, heeft het een zwaan-kleef-aan effect. Andere alfa-synucleïnes plakken eraan vast en zo ontstaan eiwitkabels (fibrillen) die kenmerkend zijn voor de ziekte van Parkinson. Bij veel andere vormen van parkinsonisme vind je deze eiwitkabels niet.
Bij een deel van de mensen met een onduidelijke vorm van Parkinson kan dit verkeerd gevouwen eiwit al in een vroeg stadium worden aangetoond. Die vondst betekent dat er vrijwel zeker sprake is van Parkinson.
 
Meer duidelijkheid
Marcel Verbeek van de afdeling Neurologie: “Wij volgen veel mensen binnen het Parkinsonspectrum. We verzamelen klinische data, DNA, lichaamsvloeistoffen en allerlei andere gegevens. Samen met de onderzoekers uit Edinburgh, die met de alfa-synucleïne test kwamen, hebben we bij ruim honderd patiënten en vijftig controles onderzocht of die test werkt.” De resultaten zijn nu gepubliceerd in Annals of Neurology. Bij meer dan tachtig procent van de patiënten met een onduidelijke diagnose konden ze met deze test betrouwbaar vaststellen of ze wel of geen Parkinson hadden. Verbeek: “De test kan zo een heel waardevolle bijdrage leveren in de diagnostiek van mensen met een onduidelijke vorm van Parkinson.
 
Licht aan? Parkinson.
De test wordt toegepast op hersenvocht dat via een ruggenprik bij de patiënt wordt afgenomen. Maar hoe weet je of in dit vocht verkeerd gevouwen alfa-synucleïnes zitten? “Vanwege de extreem lage concentratie zijn die moeilijk aan te tonen”, zegt Verbeek. “Daarom voegen we een hoge concentratie van goed gevouwen eiwitten toe. Er ontstaat dan een domino-effect: zitten er verkeerd gevouwen alfa-synucleïnes in het hersenvocht van de patiënt, dan buigen deze de goede eiwitten ook in de verkeerde vorm. Als dat gebeurt gaan ze licht geven, doordat er tegelijkertijd een fluorescerend stofje actief wordt. Ontstaat er licht, dan zitten er dus verkeerd gevouwen alfa-synucleïnes in het hersenvocht en heeft de patiënt waarschijnlijk Parkinson. Geen licht? Dan is het geen Parkinson, maar een andere vorm van parkinsonisme.”
 
Waardevolle aanvulling
De nieuwe test met deze biomarker kan in een vroeg stadium gaan bijdragen aan meer duidelijkheid bij de groep patiënten zonder afgeronde diagnose. “Dat is erg belangrijk voor patiënten die soms tien jaar of langer in onzekerheid leven over wat ze nu precies hebben”, zegt Verbeek. “Een duidelijke diagnose geeft ook meer informatie over het verdere verloop van de ziekte en het medicijngebruik. Als de test ook bij andere onderzoeksgroepen goede resultaten oplevert, kan hij een waardevolle aanvulling zijn voor de Parkinson diagnostiek.”
­­­­­­­­­­­­-
Publicatie in Annals of Neurology: Alpha-synuclein RT-QuIC in the CSF of uncertain cases of parkinsonism - Anouke van Rumund, Alison JE Green, Graham Fairfoul, Rianne AJ Esselink, Bastiaan R Bloem, Marcel M Verbeek.
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws home

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

06 3197 0558

Meer nieuws


Patiëntenwebinar: coronavirus en kanker donderdag 2 april 20.00-21.00 uur

1 april 2020

Prof. dr. Haiko Bloemendal, internist-oncoloog, en prof. dr. Marcel Verheij, radiotherapeut-oncoloog leggen uit welke maatregelen er worden genomen om kankerpatiënten te beschermen tegen het coronavirus.

lees meer

Eiwit in bloed zet oogonderzoekers op nieuw spoor bij maculadegeneratie

1 april 2020

Onderzoekers van het Radboudumc hebben met buitenlandse collega’s een nieuw eiwit gevonden dat een belangrijke rol speelt bij leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD).

lees meer

Haiko Bloemendal dinsdag te zien in het NOS Journaal

31 maart 2020

Haiko Bloemendal is vanavond te zien in het NOS Journaal van 18.00 en 20.00 uur. Hij vertelt hierin over de zorg voor patiënten die niet besmet zijn met het coronavirus.

lees meer

Afgerond dossieronderzoek bevestigt disfunctioneren arts

31 maart 2020

Het Radboudumc heeft het onderzoek van de patiëntendossiers van de op non-actief gestelde internist-oncoloog afgerond. Het onderzoek bevestigt de eerdere conclusie van het Radboudumc van disfunctioneren op communicatief, organisatorisch en medisch inhoudelijk vlak.

lees meer

Mondneusmaskers in Radboudumc voldoen aan gewenste kwaliteit

28 maart 2020

Op dit moment is in het nieuws dat een deel van de partij mondkapjes die via het ministerie van VWS uit China is geïmporteerd niet aan de gewenste kwaliteit voldoet en door TNO is afgekeurd. Het Radboudumc heeft deze mondneusmaskers niet in gebruik genomen.

lees meer

Burgemeester Hubert Bruls steekt onze zorgverleners hart onder de riem Bekijk filmpje van zijn bezoek aan het Radboudumc

27 maart 2020

De burgemeester werd bijgepraat over onze crisisorganisatie, onze aanpak en de stand van zaken in het Radboudumc en de regio. Ook bracht hij een bezoek aan de corona-afdeling van het Radboudumc.

lees meer