Nieuws zuurstoftekort in autoimmuunziekte sclerodermie
10 oktober 2019

Dankzij het onderzoek dat afgelopen maandag leidde tot de Nobelprijs voor de Geneeskunde kan Laurent Paardekooper vandaag promoveren op het ontstaan van de auto-immuunziekte sclerodermie. Bij de ziekte speelt zuurstoftekort ook een rol, waardoor het immuunsysteem te sterk reageert.

Het onderzoek dat maandag 7 oktober 2019 met een Nobelprijs bekroond werd, beschreef hoe cellen in het lichaam omgaan met bepaalde zuurstofgehaltes, en welke mechanismen in de cel daarbij betrokken zijn. De kennis die dat opleverde maakte het voor Laurent Paardekooper mogelijk om dieper te duiken, en te onderzoeken welke rol het zuurstofgehalte speelt bij auto-immuunziektes – aandoeningen waarbij het immuunsysteem lichaamseigen weefsels aanvalt en er vaak chronische ontstekingen ontstaan. Paardekooper: “Dankzij hun onderzoek kunnen we ontrafelen welke effecten zuurstoftekort allemaal heeft op een cel; een ontzettend brede basis voor vervolgonderzoek. Zonder die kennis had ik mijn onderzoek nooit kunnen doen.”

Een vicieuze cirkel

In zijn promotieonderzoek zocht Paardekooper uit hoe de auto-immuunziekte sclerodermie ontstaat. Bij deze aandoening verhardt het bindweefsel in de huid. Dit leidt tot problemen in de kleine bloedvaten, die daardoor minder bloed en dus zuurstof in de weefsels krijgen. Paardekooper ontdekte dat het lage zuurstofgehalte tot een over-activatie van het immuunsysteem leidt, en daarmee de basis is van sclerodermie, maar ook het verwante reuma. Specifieker: het zijn de dendritische cellen die door het lage zuurstofgehalte overactief worden, en daardoor veel van de stof TNF-α uitscheiden, wat vervolgens de afweerreactie verder opdrijft. Door die overreactie van het immuunsysteem beschadigt het weefsel en neemt het zuurstofgehalte nog verder af, waardoor een neergaande spiraal ontstaat: de auto-immuunziekte is een feit.

Teveel van het goede

Zoals vaak bij auto-immuunziektes is de overdreven reactie van het immuunsysteem ‘teveel van het goede.’ Normale ontstekingen, veroorzaakt door bijvoorbeeld een bacterie, worden ook gekarakteriseerd door een laag zuurstofgehalte. Dit draagt zelfs bij aan het doden van de bacterie en aan een snelle wondgenezing.
Volgens Paardekooper biedt zijn onderzoek meerdere aanknopingspunten voor vervolgonderzoek: “Als we de oorsprong van auto-immuunziekten zoals sclerodermie en reuma begrijpen, kunnen we deze in de toekomst wellicht genezen, in plaats van alleen de symptomen te behandelen. Daarnaast speelt zuurstoftekort ook een grote rol in kanker: tumorcellen lijken hiermee het immuunsysteem te misleiden richting de verkeerde respons en vormen door het zuurstoftekort ook sneller uitzaaiingen.”

Paardekooper promoveert op 10 oktober 2019, onder begeleiding van promotors Prof. Figdor, Prof. Van den Bogaart van Radboudumc en Prof. Radstake van de Universiteit Utrecht.
 
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws home

Meer informatie


Stephan van Duin

wetenschapsvoorlichter

(06) 21 19 73 89

Meer nieuws


CT-scan na overlijden kan meer duidelijkheid bieden over de doodsoorzaak Promotieonderzoek van Lianne Sonnemans

20 februari 2020

Een CT-scan na overlijden leidt tot 12% meer juist vastgestelde doodsoorzaken ten opzichte van de doodsoorzaak die de behandelend arts vaststelt op basis van alleen klinische gegevens en lichamelijk onderzoek.

lees meer

Zeven Vici's voor Radboudumc en Radboud Universiteit

20 februari 2020

Christian Beckmann, Sander Leeuwenburgh en Annette Schenck van het Radboudumc hebben ieder een Vici-onderzoeksbeurs van anderhalf miljoen euro ontvangen. Ook vier onderzoekers van de Radboud Universiteit ontvangen een Vici.

lees meer

Oproep: wetenschappers gezocht voor Expeditie Next tijdens Vierdaagse!

20 februari 2020

Geef een lezing in de silent disco, doe onderzoek met de bezoekers van de feesten of laat een demo zien.

lees meer

Microinfarct in de hersenen alleen zichtbaar in acute fase Link tussen minimale vaatschade en hersenschade komt langzaam in beeld

19 februari 2020

Door elke vier weken een hersenscan te maken bij ruim vijftig ouderen wisten Nijmeegse onderzoekers voor het eerst het beloop van micro-infarcten in de hersenen zichtbaar te maken.

lees meer

Media-aandacht voor Thermo Tokyo

18 februari 2020

Op dinsdag Radio EenVandaag en op donderdag in de tv-uitzending van EenVandaag.

lees meer

Prijs voor model dat leven 1 jaar na IC-opname voorspelt Nina Wubben krijgt prijs van beroepsvereniging IC

18 februari 2020

Promovenda Nina Wubben van het Radboudumc heeft op 7 februari tijdens het congres van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC), de best abstract prijs gewonnen voor haar onderzoek naar het voorspellen van leven na een IC-opname.

lees meer