Op 24 april neemt professor Jan Kremer afscheid als hoogleraar Zorg en Samenleving aan het Radboudumc. In zijn afscheidsrede stelt hij dat het huidige zorgsysteem zijn grenzen heeft bereikt en dat alleen een andere manier van denken en organiseren de zorg toegankelijk, menselijk en houdbaar kan houden. Voorafgaand aan zijn rede organiseerde het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het Passende Zorg Symposium.
Tijdens het symposium verraste burgemeester Bruls van Nijmegen Kremer met een koninklijke onderscheiding. Jan Kremer is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau.
Passende zorg als medicijn
In zijn afscheidsrede Passende zorg als medicijn schetst Kremer een nieuw perspectief op de toekomst van de gezondheidszorg: niet bijsturen binnen het bestaande systeem, maar vertrekken vanuit wat daadwerkelijk bijdraagt aan het leven van mensen.
Kremer betoogt dat passende zorg geen bezuinigingsmaatregel is, maar juist een middel om de kwaliteit te verbeteren en de druk op personeel en middelen te verminderen. ‘Als je focust op kosten gaat de kwaliteit omlaag, maar als je focust op kwaliteit gaan de kosten omlaag.’
Hij benoemde vijf kernverschuivingen die daarvoor nodig zijn:
- Spreken over mensen in plaats van patiënten.
- Het doorbreken van het onderscheid tussen gezond en ziek.
- We hebben geen personeelstekort maar een belofteoverschot.
- Beginnen vanuit de praktijk en samenleving in plaats van beleid.
- Werken vanuit een missiegerichte, lerende dynamiek.
Hij sloot zijn rede af met een beeldende metafoor: de zorg als een zwerm spreeuwen - zonder centrale regie, maar in voortdurende afstemming. Zijn oproep: niet wachten op een allesomvattend plan, maar gezamenlijk in beweging komen.
Bijna vijftig jaar verbonden aan het Radboudumc
Jan Kremer begon zijn loopbaan in Nijmegen als student geneeskunde en vervulde achtereenvolgens functies als student-assistent, promovendus, gynaecoloog en hoogleraar. Als hoofd van het IVF-centrum (vanaf 1995) zette hij in op gelijkwaardige samenwerking met mensen en transparante informatievoorziening. In 2001 introduceerde het centrum online inzage in medische gegevens via de digitale IVF-poli – destijds een innovatieve ontwikkeling die later bijdroeg aan de opzet van patiëntenplatform mijnRadboud. Daarnaast speelde hij o.a. een belangrijke rol bij de Radboud Grand Rounds, een maandelijkse bijeenkomst met steeds een actueel thema over innovatieve patiëntenzorg, wetenschap of opleidingen, bedoeld om kennisoverdracht te bevorderen.
Kremer schroomt niet om kritische zaken, zoals indicatie-inflatie aan de kaak te stellen. Zo draagt hij ook bij aan een collegereeks over Management in de zorg bij Nyenrode Business Universiteit en een Masterclass Complexity Thinking, over domeinoverstijgend samenspel bij complexe zorg.
Vanaf 2011 werkte Kremer breder in de zorg, als adviseur en als voorzitter van de Kwaliteitsraad van Zorginstituut Nederland. In het Radboudumc speelde hij een sleutelrol in het programma Betaalbaar Beter, dat zorgprofessionals ruimte gaf om meer dan honderd initiatieven te ontwikkelen voor betere, doelmatiger zorg.
Kantelpunt in 2000
Een bijeenkomst met patiënten in 2000 veranderde zijn kijk op zorg blijvend. ‘Zij maakten duidelijk dat zorgprofessionals expert zijn in ziekte, maar mensen zelf expert zijn in het leven met die ziekte’, aldus Kremer. ‘Dat besef was voor mij een kantelpunt.’ Sindsdien is het vertrekpunt van passende zorg voor hem niet het zorgaanbod, maar wat belangrijk is in het leven van mensen.
Landelijke rol speciaal gezant Passende Zorg
Dit besef heeft geleid tot het aannemen van een nieuwe functie naast zijn rol als hoogleraar bij het Radboudumc in 2023. Hij werd speciaal gezant Passende Zorg bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). In die rol levert hij een bijdrage aan het agenderen en verder brengen van passende zorg in Nederland. Ook na zijn afscheid blijft Kremer actief in deze rol. In die functie adviseert hij over beleid en bestuur en verbindt hij praktijk en beleid, steeds met als vertrekpunt het verbeteren van de zorg voor mens en samenleving.
Passende Zorg Symposium
Tijdens het Passende Zorg Symposium benadrukte Barbara Goezinne, Directeur-Generaal Curatieve Zorg bij ministerie van VWS zijn rol: ‘Jan roept ons op om de mens met een gezondheidsprobleem centraal te stellen en te beginnen bij de inhoud en de zorgverleners. Hij stelt daarbij steeds de vraag of we wel de zorg leveren die de meeste waarde heeft voor patiënten. Ik zou het zelf niet mooier kunnen verwoorden. Met het regeerakkoord bouwen we voort op deze beweging naar passende zorg, waarbij ook de overheid een actievere rol moet nemen om dit over de volle breedte de norm te maken. Dank aan Jan voor zijn belangrijke bijdrage hieraan.’
Het bestuur en de medewerkers van het Radboudumc en het ministerie van VWS feliciteren Jan Kremer met deze welverdiende koninklijke onderscheiding.
Meer over Jan Kremer vindt u hier.
Lees zijn afscheidsrede: Passende zorg als medicijn

Burgemeester Bruls van Nijmegen verrast Jan Kremer met een koninklijke onderscheiding.
-
Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.





