Veel jonge mensen houden langdurige cognitieve klachten na een herseninfarct Denkproblemen blijven vaak bestaan en beïnvloeden het werkzame leven

Cognitieve problemen komen vaak voor bij jonge mensen die een herseninfarct hebben gehad. Deze klachten houden bij een groot deel van hen langdurig aan. Het gaat onder meer om een tragere informatieverwerking, taalproblemen en geheugenstoornissen. Bij ernstige cognitieve klachten neemt bovendien het risico op werkloosheid toe. Dat blijkt uit het proefschrift van Mijntje Schellekens van het Radboudumc.

In Nederland krijgen jaarlijks zo’n twee- tot drieduizend mensen tussen de 18 en 50 jaar een beroerte. Opvallend is dat dit aantal de afgelopen jaren blijft stijgen, aldus neuroloog Frank-Erik de Leeuw. In de meeste gevallen gaat het om een herseninfarct, waarbij een bloedstolsel een slagader naar de hersenen afsluit. Daardoor krijgt een deel van de hersenen geen zuurstof en voedingsstoffen meer. Dit kan leiden tot lichamelijke klachten, zoals verlamming, maar ook tot problemen in het denken: zogenoemde cognitieve klachten.

Cognitieve klachten uiten zich bijvoorbeeld in een tragere informatieverwerking, problemen met taal of geheugenstoornissen. Uit het proefschrift van neuroloog in opleiding Mijntje Schellekens blijkt dat deze problemen veel voorkomen bij jonge mensen na een herseninfarct. Zo had ruim een derde moeite met visueel-ruimtelijke vaardigheden, die belangrijk zijn voor dagelijkse activiteiten zoals kaartlezen, inparkeren of figuren natekenen. Daarnaast had bijna een kwart een tragere informatieverwerking, wat invloed kan hebben op hoe snel iemand reageert in gesprekken of beslissingen neemt.

Langdurige problemen

Schellekens onderzocht ook of de cognitieve klachten in de loop van de tijd verbeteren. Dat bleek vaak niet het geval. Bij meer dan de helft van de jonge mensen bleven de cognitieve problemen een jaar na het herseninfarct onveranderd. Bij 10% trad zelfs een verslechtering op.

De cognitieve problemen hebben niet alleen gevolgen voor de gezondheid, maar ook voor hun maatschappelijk functioneren. ‘De meeste jonge mensen staan midden in het leven, met een intensief sociaal bestaan, een jong gezin en een drukke carrière’, vertelt Schellekens. ‘Cognitieve problemen na een herseninfarct hebben hier vaak een grote impact op. Zo leiden hun sociale relaties en kwaliteit van leven eronder.’

Grotere kans op werkloosheid

Ook heeft het hersenletsel gevolgen voor hun terugkeer naar het werkzame leven. Uit het proefschrift blijkt dat de meeste jonge mensen na een herseninfarct weer aan het werk gaan. Toch hadden mensen met een tragere informatieverwerking of ernstige cognitieve problemen twee keer zoveel kans om zes jaar later werkloos te zijn. Dit staat los van eventuele lichamelijke klachten als gevolg van het infarct. Deze werkloosheid heeft een enorm effect op hun maatschappelijke participatie. ‘Weer aan het werk komen is voor jonge mensen na een herseninfarct ontzettend belangrijk om het gevoel te krijgen dat ze weer een rol spelen in de maatschappij,’ zegt de Leeuw.

Herkennen en erkennen

Volgens Schellekens wordt er na een herseninfarct bij jonge mensen nog te weinig gekeken naar cognitieve problemen. Zij pleit daarom voor meer aandacht: ‘Door jonge mensen na een herseninfarct te screenen op cognitieve klachten kunnen we problemen tijdig herkennen en hier meer rekening mee houden. We weten nu dat deze klachten veel voorkomen. De volgende stap is om te onderzoeken welke behandelingen effectief zijn’. De Leeuw vult aan: ‘Herkennen en erkennen van cognitieve problemen na een herseninfarct is belangrijk. Door patiënten te informeren dat zij moe of prikkelgevoelig kunnen zijn, vallen klachten vaak beter op hun plaats en ontstaat er meer begrip.’

Promovenda en neuroloog in opleiding Mijntje Schellekens.

Meer informatie over de promotie

Promotie op 14 januari 2026 om 14:30 uur van Mijntje Schellekens. Titel proefschrift: Cognitive impairment after stroke in young adults (online beschikbaar na 14 januari). Promotor: prof. dr. F de Leeuw. Copromotor: dr. A.M. Tuladhar. De verdediging is te volgen via deze livestream.

• Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

  Nieuws homepage Patientenzorg en Nieuws en verhalen