Guido van Mierlo ontvangt ERC Starting Grant Europese topbeurs voor onderzoek naar effectievere kankertherapie

Waarom werkt een veelbelovende kankertherapie bij de ene patiënt wel en bij de andere niet? Met een ERC Starting Grant gaat Radboudumc-onderzoeker Guido van Mierlo de komende vijf jaar op zoek naar het antwoord op die vraag.

Natuurlijke killercellen (NK-cellen) vormen een belangrijk onderdeel van ons afweersysteem. Ze controleren voortdurend de cellen in ons lichaam op afwijkingen, zoals kanker. Daarbij maken ze gebruik van receptoren: speciale eiwitten op hun oppervlak. Je kunt een receptor vergelijken met een kleine grijparm die precies past op een specifiek herkenningspunt op een andere cel. Wanneer zo'n herkenningspunt aanwezig is, kan de receptor eraan vastgrijpen en een signaal doorgeven. Op basis van de signalen van verschillende receptoren bepaalt de NK-cel vervolgens of een cel gezond is of dat er mogelijk iets mis is.

Hoewel NK-cellen van nature helpen om kankercellen op te ruimen, lukt dat niet altijd. Kankercellen kunnen zich namelijk verbergen voor het afweersysteem of signalen afgeven die afweercellen afremmen. Ook zijn er soms te weinig actieve NK-cellen aanwezig om een tumor effectief aan te vallen.

Toch bieden NK-cellen veel mogelijkheden voor de behandeling van kanker. Bij NK-celtherapie krijgen patiënten extra NK-cellen toegediend die vooraf zijn geactiveerd, zodat ze kankercellen beter kunnen opsporen en aanvallen. Deze vorm van immuuntherapie werkt echter niet bij iedereen. Waarom NK-celtherapie bij de ene patiënt wel aanslaat en bij de andere niet, is nog grotendeels onbekend.

Een unieke code

Onderzoeker Guido van Mierlo van het Radboudumc vermoedt dat het succes van een NK-cel afhangt van een unieke code: de combinatie van receptoren op het celoppervlak. Met zijn onderzoek wil Van Mierlo deze code de komende vijf jaar ontrafelen. Daarvoor maakt hij gebruik van een technologie die hij zelf heeft ontwikkeld. Met deze techniek kan hij sneller en nauwkeuriger in kaart brengen welke receptoren een NK-cel heeft en waar deze zich op het celoppervlak bevinden.

Vervolgens onderzoekt hij welke receptoren NK-cellen helpen om kankercellen te herkennen en welke rol hun precieze positie op het celoppervlak daarbij speelt. ‘Als we deze code kunnen ontrafelen, kunnen we onderzoeken of we NK-cellen die deze eigenschappen nog missen, zo kunnen aanpassen dat ze kankercellen beter herkennen en aanvallen,’ vertelt Van Mierlo. ‘Uiteindelijk willen we NK-celtherapie effectiever maken, zodat veel meer patiënten met kanker van deze behandeling kunnen profiteren.’

Over de ERC Starting Grants 

421 onderzoekers hebben een Starting Grant van de Europese Onderzoeksraad (ERC) toegewezen gekregen, waarvan 33 voor Nederland. In totaal is er €705 miljoen beschikbaar gesteld. De subsidies ter waarde van gemiddeld €1,7 miljoen helpen onderzoekers de komende vijf jaar hun eigen projecten op te zetten, hun teams te vormen en hun beste ideeën uit te werken.

De ERC, die in 2007 door de Europese Unie is opgericht, is de belangrijkste Europese financieringsorganisatie voor grensverleggend onderzoek van topkwaliteit. Het financiert creatieve onderzoekers van alle nationaliteiten en leeftijden om projecten uit te voeren in heel Europa. De ERC biedt vier kernsubsidieregelingen: Starting Grants, Consolidator Grants, Advanced Grants en Synergy Grants. 

• Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

  Nieuws homepage Patientenzorg en Nieuws en verhalen