Diagnosefase
Over de aandoening
Wat zijn extrapulmonale en gedissemineerde NTM?
NTM (Niet-Tuberculeuze Mycobacteriën) is de verzamelnaam voor mycobacteriën die infecties veroorzaken, anders dan tuberculose en lepra. Ziekte door NTM komt in de longen voor, maar ook daarbuiten. Dan heet het 'extrapulmonaal'. Als het zich verspreidt buiten één deel van het lichaam, heet het 'gedissemineerd'.
lees meerWat zijn extrapulmonale en gedissemineerde NTM?
NTM (Niet-Tuberculeuze Mycobacteriën) is de verzamelnaam voor mycobacteriën die infecties veroorzaken, anders dan tuberculose en lepra. Dit zijn bijna 200 verschillende soorten bacteriën waarvan de meesten vrij in onze natuur voorkomen. Bijvoorbeeld in leidingwater en oppervlaktewater en de aarde. Ziekte door NTM komt in de longen voor, maar ook daarbuiten. Dan heet het 'extrapulmonaal'. Als het zich verspreidt buiten één deel van het lichaam, heet het 'gedissemineerd'.
NTM zijn niet van mens op mens overdraagbaar, u bent dus niet besmettelijk. Ziekte door NTM is relatief onbekend, maar komt steeds vaker voor als gevolg van de vergrijzing en gebruik van afweer-onderdrukkende medicatie en wordt vaker ontdekt door gerichter en beter onderzoek. Deze aandoening komt bij 10 op de 100.000 inwoners voor.
Oorzaak
Omdat deze NTM in de natuur voorkomen, komt iedereen met deze bacteriën in aanraking.
NTM-ziekte van de huid kan ontstaan als de eerste laag van de afweer beschadigd is: de huid zelf. Dit kan optreden door wondjes, bijvoorbeeld bij tuinieren of tijdens of na een operatie, inclusief cosmetische ingrepen.
Ook kan een systemisch verminderde afweer een rol spelen, bijvoorbeeld afgenomen hoeveelheid witte bloedcellen of verminderde werking van witte bloedcellen bij een patiënt met het hiv-virus of bij gebruik van afweerremmende medicijnen. Bij mensen met een systemisch verminderde afweer verspreidt de NTM zich soms verder door het lichaam. De verspreiding kan verder gaan in de huid, naar de botten of naar de organen.
Symptomen
- roodheid en zwelling van de huid
- bultjes op de huid, soms zijn deze pijnlijk
- pijnlijke gewrichten
- bij gedissemineerde NTM-ziekte: koorts en nachtzweten

Expertisecentrum voor Tuberculose en Niet-Tuberculeuze Mycobacteriën
Voor specialistisch onderzoek en behandeling van tuberculose en niet-tuberculeuze mycobacteriën.
naar paginaOnderzoeken
Diagnose stellen
We stellen een diagnose door middel van:
- kweekbiopt van de huid
- biopt dat is genomen tijdens een operatie
- bij vermoeden gedissemineerde NTM-ziekte
Aanvullend onderzoek
- Bloedonderzoek: we onderzoeken uw bloed om te zien of er een probleem is met de afweer, en voor de start van behandeling met antibiotica.
- MRI of echo: soms is een MRI of echo nodig om te zien of de NTM-ziekte zich in de de structuren onder de huid verspreid heeft.
Uw bezoek aan het Radboudumc
Als uw arts denkt dat u NTM-ziekte heeft, kunt u naar het Radboudumc verwezen worden voor behandeladvies en de behandeling zelf.
Behandelfase
Behandelmogelijkheden
Antibiotica
Uw internist-infectioloog bespreekt met u de behandelmogelijkheden met antibiotica. Deze hangen af van de gevoeligheid voor antibiotica van de specifieke NTM. De twee meest voorkomende behandelingen zijn:
- antibioticatabletten
- intensieve behandeling met antibiotica via een infuus, gevolgd door antibioticatabletten
Controle
Controle-afspraken
Tijdens de behandeling controleren we op de polikliniek of de behandeling goed werk en of u last heeft van bijwerkingen.
lees meerControle-afspraken
Tijdens de behandeling controleren we of de behandeling goed werkt. Tijdens gesprekken op de polikliniek bespreken we de klachten (en het afnemen ervan) met u en controleren we uw bloed om te zien of uw rode en witte bloedcellen en nierfunctie op orde blijven en of uw lever de antibiotica goed verdraagt.
Bijwerkingen
Enkele belangrijke bijwerkingen waarvoor onder meer aandacht is:
Bij gebruik van ethambutol kan op lange termijn soms schade aan de oogzenuw ontstaan. Download een “Ishihara” app ("EyeTest" of “EyeVisionTest”) om hiermee het kleuronderscheid van uw ogen te testen. Doe dit eenmaal per week. Als u kleuren minder goed kunt onderscheiden, meld dit aan ons zodat we u kunnen verwijzen naar de oogarts.
Gebruik van azithromycine kan soms gehoorschade of tinnitus veroorzaken. Heeft u hier last van, meld dit aan uw behandelaar zodat we uw gehoor kunnen testen met een ‘audiogram’.
Controle in uw eigen regio
Niet alle controles tijdens uw behandeling moeten in het Radboudumc plaatsvinden. We overleggen vaak met een ziekenhuis in uw eigen regio om controles uit te voeren. Wij kijken dan op afstand mee (shared care).
Nazorgfase
Controle
Behandeling succesvol?
Bij een NTM-ziekte buiten de longen is het niet mogelijk om met behulp van een kweek zeker te weten dat de behandeling klaar is. Dit bespreken we met u.
lees meerBehandeling succesvol?
Bij een NTM-ziekte buiten de longen is het niet mogelijk om met behulp van een kweek zeker te weten dat de behandeling klaar is. Dit bespreken we met u. Ook na een lange behandeling van 4 tot 10 maanden weten we niet zeker of alle bacteriën dood zijn. We willen daarom niet te snel stoppen met antibiotica, maar we willen ook niet te lang doorbehandelen.
Samen met u maken we de afweging wanneer we stoppen. Er bestaat dan dus nog steeds een kleine dat de infectie weer opvlamt.
Als u het wilt, maken we een afsluitende afspraak enkele maanden na het stoppen van de antibiotica. Uw internist-infectioloog controleert dan nogmaals uw huid en we bespreken wat te doen als u denkt dat de infectie weer opvlamt.
Expertisecentrum
Zeldzame aandoening
Zeldzame aandoening NTM
In een landelijk erkend expertisecentrum kunnen patiënten met Niet-Tuberculeuze Mycobacteriën (NTM) terecht voor advies, onderzoek en behandeling. Deze aanvraag voor erkenning wordt door het Radboudumc ingediend bij het Ministerie van VWS.
lees meerZeldzame aandoening NTM
In een landelijk erkend expertisecentrum kunnen patiënten met Niet-Tuberculeuze Mycobacteriën (NTM) terecht voor advies, onderzoek en behandeling. Deze aanvraag voor erkenning wordt door het Radboudumc ingediend bij het Ministerie van VWS.
Onze zorg en wetenschappelijk onderzoek
Patiënten kunnen terecht in het Expertisecentrum voor Tuberculose en Niet-Tuberculeuze Mycobacteriën. Over de diagnose en behandeling leest u hierboven in het zorgpad.
Wereldwijd is de kennis van NTM-ziekte beperkt. Uw internist-infectioloog gaat met u na of u mee kunt en wil doen aan wetenschappelijk onderzoek.
Orphacodes van dit expertisecentrum
Zeldzame aandoeningen
Het Radboudumc beschikt over 39 Erkende Expertisecentra voor Zeldzame Aandoeningen (ECZA). Door kennis en kunde over de aandoeningen te bundelen in expertisecentra, kunt u beter en sneller worden behandeld.
naar pagina