Zorgpad combinatie van beugel en kaakoperatie

Waarom een combinatie van een beugel en een kaakoperatie?

U heeft een afwijking aan uw tand‑ en kaakstand. Een beugel alléén is niet genoeg om dit te verbeteren. Daarom heeft u een gecombineerde behandeling nodig: een beugel én een kaakoperatie.

Klachten

Een afwijkende stand van de tanden en kaken kan verschillende klachten veroorzaken. Zo kunt u problemen hebben met kauwen of praten. Ook kunnen uw tanden en kiezen sneller slijten. Daarnaast kan de stand van uw kaak bijdragen aan snurken of slaapgerelateerde ademhalingsproblemen.

Een behandeling is in de eerste plaats gericht op het verbeteren van de functie van de kaken en het gebit. Daarom worden kaakoperaties in principe vergoed door de zorgverzekeraar. Een behandeling wordt niet uitgevoerd als er alleen sprake is van een cosmetische wens. Wel houden we bij het corrigeren van de kaakafwijking rekening met het uiterlijk van het gezicht en de kaken. Sommige mensen kiezen mede voor een behandeling omdat zij verwachten dat de stand van de kaak, en daarmee het uiterlijk van het gezicht, verbetert.

Mogelijke redenen voor een kaakcorrectie

Een kaakcorrectie kan onder andere nodig zijn bij:

• tanden en kiezen die niet goed op elkaar passen (een afwijkende beet of occlusie)
• ondertanden die het gehemelte raken
• een te grote of te kleine kin
• een scheefstand van het gezicht
• het niet goed kunnen sluiten van de mond, waardoor deze 's nachts uitdroogt
• te veel zichtbaar tandvlees bij het lachen
• slaapapneu (OSAS)

Tijdlijn behandeltraject

Een kaakcorrectie bestaat uit verschillende stappen. Hieronder ziet u hoe het behandeltraject er meestal uitziet, van het eerste gesprek tot de eindcontrole.

1. Orthodontie en MKA: eerste bezoek orthodontist en MKA-chirurg

• Stellen van de diagnose.
• Bespreken van de behandelmogelijkheden en opstellen van een gezamenlijk behandelplan.
• Controle van de verzekering en aanvraag van een machtiging.

2. Orthodontie: definitief behandelplan

• Opstellen van het definitieve behandelplan.
• Eventueel opstellen van een begroting.

3. Orthodontie: start beugelbehandeling

4. Orthodontie: voorbereiding op de operatie

• Verwijzing naar het gezamenlijke spreekuur met de MKA-chirurg.
• Stopzetten van de actieve orthodontische behandeling en aanpassen van de beugel.

5. Orthodontie en MKA: tweede bezoek

• Beoordelen of u klaar bent voor de operatie.
• Plannen van de operatiedatum en geven van uitleg over de ingreep.

6. MKA: derde bezoek, ongeveer 4 tot 5 weken voor de ingreep

• CBCT-scan, digitale afdrukken, 3D-foto en lichtfoto’s.
• Uitleg over de ingreep.

7. MKA: operatie

• Operatie met opname in het ziekenhuis.
• Ontslag uit het ziekenhuis.

8. MKA: controle 1 week na de ingreep

• CBCT-scan.
• Verwijderen van de wafer en plaatsen van slappe elastieken.

9. Orthodontie: controle 1 tot 2 weken na de ingreep

• Advies over elastieken.
• Eventueel verwijderen van de wafer.
• Eventueel aanbrengen van composiet.

10. MKA: controle 4 weken na de ingreep

11. Orthodontie: hervatten actieve beugelbehandeling

12. Orthodontie: verwijderen van de beugel

13. MKA: eindcontrole na ongeveer 1 jaar

• Lichtfoto’s, 3D-foto en CBCT-scan.

Behandeling door een gespecialiseerd team

U wordt behandeld door een multidisciplinair team van een tandarts, orthodontist en MKA-chirurg. Afhankelijk van uw situatie kunnen ook een logopedist en fysiotherapeut betrokken zijn.

Het team bestaat uit:

• Steven Heijnsbroek, MKA-chirurg
• Tong Xi, MKA-chirurg
• Stephan Möhlhenrich, hoogleraar
• Esmee Jansen, polikliniekassistent

Foto's en scans van uw gezicht en gebit

Tijdens de afspraak maken we een intra-orale scan, röntgenfoto’s, foto’s bij de fotograaf en een 3D-foto. Deze afspraak duurt ongeveer 1 uur.

Röntgenfoto’s of CBCT-scan

Voordat we de foto’s maken vragen we u uw sieraden, haarklipjes, gehoorapparaat, schuifjes, elastieken en dat soort dingen uit te doen. We zien alles waar metaal in zit op de foto. Dat kan een storing geven.

We maken 2 röntgenfoto’s: één zittend en één staand. Bij de zittende foto krijgt u dopjes in uw oren (net zoals wanneer u muziek luistert). Bij de staande foto moet u op een soort plaatje bijten. Doe goed uw best om niet te bewegen als we de foto maken.

Een cone beam CT-scan (CBCT-scan) is een driedimensionale röntgenfoto. We zetten hierbij uw kaken of uw hele hoofd op de foto. Voor het maken van deze scan zit u op een stoel. U krijgt een bandje om uw hoofd, zodat u uw hoofd goed stil houdt. Tijdens het maken van de scan draait het apparaat om u heen. Dat duurt ongeveer 40 seconden. Het enige wat u hoeft te doen, is heel stil te zitten. U voelt er verder niets van.

Lees meer over het maken van een röntgenfoto of CBCT-scan van uw tanden en/of kaken.

Tanden scannen

Met scannen maken we kleine fotootjes van uw boven- en ondertanden. Deze worden in de computer samengevoegd en zo kunt u op het beeldscherm uw boven- en ondertanden in 3D zien. Dit zijn de tegenwoordige gebitsmodellen. Het scannen van de tanden gebeurt met een camera op een mondstuk waarmee we in de mond langs uw tanden gaan. Het mondstuk maakt de beelden die op het beeldscherm verschijnen. U ziet uw tanden “ontstaan” op het scherm. Het scannen duurt ongeveer 5 minuten en u moet op het einde nog dichtbijten zodat we ook kunnen zien hoe uw tanden op elkaar komen.

Fotograaf

We hebben een speciale fotokamer om goede foto’s te maken van uw gezicht en tanden. U zit in de fotokamer op een stoel die kan draaien en omhoog en naar beneden kan. Eén van de orthodontisch assistentes maakt de foto’s. De orthodontist en de mensen van het schisisteam gebruiken de foto’s om te zien hoe uw gezicht en gebit veranderen.

Bij het maken van de foto’s houden we uw wangen weg met plastic wanghouders. Daar moet u ons even bij helpen. Verder gebruiken we speciale spiegeltjes om uw boven- en ondertanden goed op de foto te zetten. Meestal wil de orthodontist zelf ook nog even naar uw tanden kijken. De orthodontist bekijkt de gemaakte foto’s en geeft soms al meteen uitleg. Het is meestal niet mogelijk om de scans meteen te bekijken.

3D-foto

Als laatste maken we een 3D-foto. Het maken van een 3D-foto lijkt op het maken van een gewone foto bij een fotograaf. Alleen maken we bij een 3D-foto meerdere foto’s tegelijk vanuit verschillende hoeken. Voor het maken van de foto zit u op een stoel voor het apparaat. Het duurt niet lang en u kunt meteen kijken of de foto gelukt is.

Voorbereiding met een beugel

Voor een kaakcorrectie moeten de tanden en kiezen meestal eerst worden voorbereid op de operatie. Dit gebeurt bij de orthodontist. Vaak wordt ongeveer 1 jaar vóór de operatie een vaste beugel geplaatst. Deze blijft tijdens de operatie zitten en wordt daarna gebruikt om de tanden verder in de juiste stand te brengen. In sommige gevallen is een uitneembare beugel mogelijk. U bespreekt samen met de orthodontist welke optie voor u het meest geschikt is.

Behandelingen en beugels

Hoe de behandeling er voor jou uitziet, hangt af van de geconstateerde afwijking en de beugelapparatuur die nodig is om het probleem te verhelpen.

Soorten beugels

Er bestaan veel verschillende beugels. Er zijn binnen- en buitenbeugels en bij de binnenbeugels wordt er weer een onderscheid gemaakt tussen uitneembare en vastzittende beugels.

Tijdens een orthodontische behandeling is het regelmatig nodig verschillende soorten beugels gelijktijdig of direct na elkaar te gebruiken. De keuze voor de beugel die moet worden gebruikt, hangt vooral af van het doel dat ermee bereikt moet worden.

Behandelingen

Via de links hieronder kun je meer lezen over de verschillende soorten behandelingen.

• Stand boven- en onderkaak ten opzichte van elkaar corrigeren
• Boventandboog of bovenkaak verbreden
• Tandstand corrigeren

Apparatuur en hulpmiddelen

We gebruiken verschillende hulpmiddelen bij onze behandelingen.

• Lees meer over beugelapparatuur en hulpmiddelen voor de verschillende behandelingen 

Het plannen van de operatie

Wanneer de voorbereiding met de beugel is afgerond, beoordelen de orthodontist en MKA-chirurg tijdens een spreekuur samen of de stand van uw tanden en kiezen geschikt is om de operatie te plannen.

Ongeveer 4 weken vóór de operatie heeft u een afspraak op de polikliniek Mond-, Kaak- en Aangezichtschirurgie. Tijdens deze afspraak maken we onder andere digitale afdrukken van uw gebit. Het is belangrijk dat de stand van uw tanden en kiezen daarna niet meer verandert tot aan de operatie. Zo sluiten de voorbereiding en de hulpmiddelen die tijdens de operatie worden gebruikt goed aan op uw gebit.

Operatie van de bovenkaak

Botsneden

Voordat we de kaak verplaatsen, moet de MKA-chirurg altijd eerst een 'botsnede' maken. Dat gebeurt met een boor, zaagje of piezo-apparaat waarbij we het bot verzwakken of in stukken verdelen, zodat de botdelen ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. Daarna kunnen we de botdelen in de juiste positie brengen.

Bovenkaak verplaatsen

Als de bovenkaak een afwijkende stand heeft, maakt de arts een botsnede boven de wortels van tanden en kiezen gemaakt. Daarna verplaatsen we de bovenkaak.

De meest voorkomende verplaatsingen zijn: naar boven en naar voren. De bovenkaak wordt daarna meestal met vier plaatjes en schroefjes weer vastgemaakt. De schroefjes en plaatjes zijn van titanium en kunnen in principe in de kaak blijven zitten. De meeste patiënten krijgen elastieken tussen de boven- en onderkaak.

Na de operatie

Mogelijk hebt u na de operatie tijdelijk een verdoofd gevoel in uw bovenlip en neusvleugels. Dit duurt meestal enkele weken.

De botsnede loopt door de kaakholte, waarbij we ook de slijmvliezen van de kaakholte openen. Daarom kan er in de eerste weken nog wat bloed uit de neus komen. U mag daarom de eerste 2 weken uw neus niet snuiten of druk zetten (zoals ballonnen opblazen). Het is beter om de neus 'op te halen'. U mag wel spoelen met zout water of neusdruppels/-spray gebruiken.

Deze operatie zorgt voor een zwelling in uw gezicht. Deze neemt meestal na 72 uur af. Na 2 weken is de zwelling bijna altijd niet meer te zien. Pas na 6 maanden is de laatste zwelling ook verdwenen.

Verbreden van de bovenkaak

Botsneden

Voordat we de kaak verplaatsen, moet de MKA-chirurg altijd eerst een 'botsnede' maken. Dat gebeurt met een boor, zaagje of piezo-apparaat waarbij we het bot verzwakken of in stukken verdelen, zodat de botdelen ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. Daarna kunnen we de botdelen in de juiste positie brengen.

Bovenkaak verbreden

Soms is de bovenkaak te smal ten opzichte van de onderkaak. De orthodontist kan de tanden en kiezen dan niet in een positie krijgen die een goede beet oplevert. Dan kan het nodig zijn om de bovenkaak te verbreden.

Dat gebeurt in de loop van enkele maanden door een 'verbredingsapparaatje'. Deze zorgt ervoor dat de twee helften van de bovenkaak langzaam opzij gedrukt worden. Dit lukt alleen als we eerst het bot van de bovenkaak verzwakken. Die verzwakking is het doel van deze operatie. U krijgt daarbij drie botsneden in de bovenkaak:

• een aan elke kant
• een in het midden van de bovenkaak, achter de bovenlip

De verzwakking van de bovenkaak gebeurt op de dagbehandeling onder narcose. Dit betekent dat u 's ochtends of 's middags nuchter aankomt en in de loop van de dag of aan het einde van de dag weer naar huis gaat.

Als uw verstandskiezen nog verwijderd moeten worden, kan dit vaak meteen tijdens deze operatie gebeuren.

Het 'verbredingsapparaatje' noemen we een Hyrax.

Bij deze techniek bevestigt de orthodontist vóór de operatie hulpmateriaal aan de kiezen van de bovenkaak. Daarom dient u direct een afspraak met de orthodontist te maken zodra u de datum van de operatie weet.

Na de operatie

Na de operatie hebt u enige tijd een wat dikker gezicht. Bovendien kan het gevoel in de bovenlip de eerste weken verminderd zijn.

U mag de eerste 2 weken uw neus niet snuiten. Het is beter om hem 'op te halen'. U mag wel spoelen met zout water of neusdruppels/-spray gebruiken.

4 dagen na de operatie start u met draaien: 3 keer per dag 1 slag. Binnen een week ziet de orthodontist u weer terug om de verbreding te begeleiden.

Vergroten of verbreden van de kin

Botsneden

Voordat we de kin verplaatsen, moet de MKA-chirurg altijd eerst een 'botsnede' maken. Dat gebeurt met een boor, zaagje of piezo-apparaat waarbij we het bot verzwakken of in stukken verdelen, zodat de botdelen ten opzichte van elkaar kunnen bewegen. Daarna kunnen we de botdelen in de juiste positie brengen.

Kin verplaatsen

Het kan zijn dat de kin te groot of te klein is, maar dat de beet goed is. In dat geval hoeven we alleen de kin te verplaatsten. Hieronder ziet u de botsnede.

Na de operatie

Om de kin na de operatie te ondersteunen, krijgt u soms een elastische pleister die 3 tot 5 dagen moet blijven zitten. Als u de pleister verwijdert, kunt u deze het beste goed nat maken onder de douche. Daarna knipt u het midden voorzichtig door. Verwijder de twee pleisterhelften door ze op de kin vast te pakken en in de richting van het oor af te pellen.

Direct na de operatie

De meeste mensen hebben na de operatie nauwelijks pijn. U kunt wel last hebben van zwelling van het gezicht en soms van keelpijn. Tijdens en na de operatie krijgt u medicijnen om zwelling tegen te gaan en, als dat nodig is, antibiotica om infecties te voorkomen. De zwelling neemt meestal na ongeveer 3 dagen snel af.

Tijdens de eerste dagen kan er wat bloed uit de mond komen. Doordat de wond is gehecht, is de kans op een nabloeding heel klein. De hechtingen lossen vanzelf op.

Het speeksel kan na de ingreep nog wat rood gekleurd zijn. Na een operatie aan de bovenkaak kan er de eerste dagen ook wat bloed uit de neus komen.

De meeste patiënten hebben na de operatie strakke elastieken tussen de boven- en onderkaak, met daartussen een wafer (een soort kunststof bitje). Deze wafer verwijderen we na 1 week.

Tijdens de eerste week kan eten lastig zijn. Lees onze adviezen over voeding na de operatie.

Weer thuis na de behandeling

Na de operatie kunt u na ongeveer 2 weken uw normale dagelijkse activiteiten weer oppakken, maar zware lichamelijke inspanning en contactsporten moet u langer vermijden. Voor een goed herstel volgt u de adviezen over mondverzorging, elastiekjes en aangepaste (vloeibare of zachte) voeding.

• Voeding

  Terwijl uw kaken in hun nieuwe stand vastgroeien, mag u ze niet belasten. Daarom mag u de eerste 6 weken na de operatie niet kauwen. U moet in deze periode vloeibare of zachte voeding gebruiken.

  Het is belangrijk dat u voldoende drinkt. Een volwassene heeft per 24 uur ongeveer 2,5 liter vocht nodig. Neem regelmatig kleine slokjes en probeer zo snel mogelijk weer uit een kop of glas te drinken.

  Tot 6 weken na de operatie volgt u een vloeibaar of zacht dieet dat rijk is aan calorieën en eiwitten. Ondanks deze calorierijke voeding kunt u gewicht verliezen. In de eerste 2 weken na de operatie vallen patiënten soms 2 tot 5 kilo af.

  Het klaarmaken én eten van vloeibare voeding kost extra tijd en moeite. Daarom kunt u het beste vaker per dag kleine hoeveelheden eten en drinken.

  Probeer zo min mogelijk suiker te gebruiken om gaatjes in uw kiezen te voorkomen. Bij uw ontslag uit het ziekenhuis ontvangt u een dieetvoorschrift.

  Heeft u vragen over uw voeding of lukt het niet om voldoende te eten of drinken? Dan kan een diëtist u helpen uw voeding aan te passen of, als dat nodig is, speciale dieetvoeding adviseren. Tijdens uw opname kunt u hiervoor hulp vragen. Ook na ontslag kunt u een diëtist bij u in de buurt vinden via Vind een diëtist (NVD). De basisverzekering vergoedt de eerste 3 behandeluren per jaar. Bent u 18 jaar of ouder, dan betaalt u eerst uw eigen risico. Een verwijzing is niet nodig.

  Tips voor eten en drinken

  In principe kunt u alles eten, alleen niet op de gewone manier. Hieronder leest u enkele tips.

  • Maal voedsel fijn met een keukenmachine, blender of staafmixer. U kunt het ook door een zeef drukken.
  • Is het fijngemalen voedsel nog te dik? Maak het dan dunner met bijvoorbeeld kookvocht, melk, bouillon of jus.
  • Producten uit blik of glas, zoals knakworstjes en bonen, zijn zacht en makkelijk te verwerken.
  • U kunt ook baby- of peutervoeding gebruiken.
  • Houd verschillende smaken zoveel mogelijk gescheiden. Door voedingsmiddelen te mengen, kan de smaak minder goed tot zijn recht komen.
  • Een roomspuit kan een handig hulpmiddel zijn om vloeibare voeding gemakkelijker te eten.
  • Gebruik een dik rietje en knip dit kort af. Dan is minder zuigkracht nodig.
  • Smoothiepakketten uit het vriesvak van de supermarkt zijn een makkelijke, lekkere en gezonde optie.

  Meer informatie: Gemalen en zachte voeding - Radboudumc 

• Mondverzorging

  De eerste dag na de operatie mag u uw mond spoelen met lauw zout water. Vanaf de dag daarna kunt u beginnen met poetsen met een kleine, zachte tandenborstel. Poets uw tanden en tandvlees met kleine draaiende bewegingen aan de buitenkant en, als dat lukt, ook aan de binnenkant. Verzorg uw mond minimaal 4 keer per dag om ontstekingen te voorkomen.

  Na de ingreep kunt u daarnaast spoelen met een mondspoeling met chloorhexidine. Deze is verkrijgbaar bij de apotheek, drogist of supermarkt. Gebruik de mondspoeling gedurende de eerste 10 tot 14 dagen, 2 tot 3 keer per dag.

  Houd uw lippen soepel met vaseline en smeer deze minimaal 4 keer per dag in om uitdroging te voorkomen.

• Dagelijkse activiteiten

  De meeste mensen kunnen na 2 weken hun normale activiteiten op school of op het werk hervatten.

• Sporten

  Na ongeveer 2 weken kunt u ook weer rustige sporten beoefenen, zoals zwemmen. Zeer zware lichamelijke inspanning en contactsporten, zoals de meeste balsporten en judo, moet u de eerste 2 maanden vermijden.

• Elastiekjes

  De meeste patiënten krijgen gedurende een aantal weken elastiekjes tussen de boven- en onderkaak. Als dit bij u het geval is, leert u na 1 week hoe u deze zelf in en uit kunt doen.

• Plaatjes en schroefjes

  De plaatjes en schroefjes waarmee de botdelen tijdens de operatie zijn vastgezet, zijn van titanium. Ze kunnen daarom zonder schadelijke gevolgen in het lichaam achterblijven.

Controles na de operatie

Na de operatie blijft u minimaal 1 jaar onder controle bij zowel de MKA-chirurg als de orthodontist. De controles vinden plaats op de poliklinieken MKA-chirurgie en Orthodontie in gebouw Tandheelkunde. De genoemde momenten kunnen per patiënt iets verschillen.

• 1 week na de operatie: controle bij de MKA-chirurg. Tijdens deze afspraak maken we ook een CBCT-scan om te beoordelen of de botdelen goed staan. De MKA-chirurg controleert daarnaast de wondgenezing en kijkt of de tanden en kiezen goed op elkaar staan.
• 2 weken na de operatie: controle bij de orthodontist. De orthodontist hervat de behandeling en begeleidt het gebruik van de elastieken.
• 4 weken na de operatie: controle bij de MKA-chirurg.
• Daarna: vervolgafspraken bij de orthodontist en voortzetting van de beugelbehandeling. Het aantal afspraken hangt af van het verloop van de behandeling.
• 1 jaar na de operatie: eindcontrole bij de MKA-chirurg.

Gedurende het herstel controleren de MKA-chirurg en orthodontist of de kaken, tanden en kiezen goed in de nieuwe stand blijven staan. De orthodontist rondt de beugelbehandeling af en begeleidt u bij het gebruik van de elastieken.