Wat is MTX?

MTX (methotrexaat)  is een cytostaticum. Dit is een stof die de groei van cellen remt en snelgroeiende
en/of woekerende cellen kan doden. MTX remt ook de activiteit van niet-kwaadaardige ontstekingscellen. Het wordt daarom ook toegepast bij chronische gewrichtsontstekingen.

De dosering van MTX is bij reumatische ziekten veel lager dan bij de behandeling van kwaadaardige aandoeningen. Hierdoor zijn de bijverschijnselen en de kans daarop ook aanzienlijk minder. MTX, ook wel Ledertrexate of Emthexate genoemd, behoort tot de groep van de reumaremmende middelen. Deze middelen kunnen de activiteit van het reumaproces zelf afremmen. Het doel van het medicijn is het beperken van de gewrichtsbeschadiging door reuma en het verminderen van de ontsteking en dus pijn en stijfheid in de gewrichten. Een behandeling met reumaremmende middelen is meestal van langere duur.

Hoe lang duurt het voordat het medicijn effect heeft?

Na het starten met MTX kan het 6 tot 12 weken duren voor enige verbetering te merken is. De kinderreumatoloog adviseert daarom waarschijnlijk ook om naast MTX andere pijnstillende en ontstekingremmende middelen te gebruiken.

Wat is MTX?

MTX is een cytostaticum. Dit is een stof die de groei van cellen remt en snelgroeiende en/of woekerende cellen kan doden. MTX remt ook de activiteit van niet-kwaadaardige ontstekingscellen. Het wordt daarom ook toegepast bij chronische gewrichtsontstekingen.

lees meer

Amalia kinder­ziekenhuis

Het Amalia kinderziekenhuis is onderdeel van het Radboudumc. Jaarlijks behandelen wij ongeveer 22.000 kinderen tussen 0 en 18 jaar.

lees meer

Hoe moet uw kind MTX innemen?

MTX is verkrijgbaar in tabletten van 2.5 mg of 10 mg of in injectievorm. Om de kans op bijwerkingen te verminderen hoeft uw kind MTX niet dagelijks te nemen, maar één keer per week, het liefst in het weekend. Bij deze dosering is het middel het meest effectief.

lees meer

Hoe moet uw kind MTX innemen?

Om de kans op bijwerkingen te verminderen hoeft uw kind MTX niet dagelijks te nemen, maar één keer per week. Om eventuele bijwerkingen beter op te vangen heeft het de voorkeur dat uw kind MTX in het weekend neemt.

Tablet

We adviseren u om uw kind de tabletten met voedsel of drinken (water of bijvoorbeeld ranja) in te nemen. U mag de tabletten ook oplossen in water. U mag de tabletten niet vermalen. Bij kleine kinderen kunt u het medicijn oplossen in lauw water en met een spuitje in  de wangzak spuiten. De verpleegkundige kan dit aan u uitleggen. MTX-tabletten kunt u gewoon met de hand aanpakken.

Injectie

We schrijven MTX ook in injectievorm voor. Dit is bij hogere dosering nodig, omdat het medicijn anders onvoldoende vanuit de darm wordt opgenomen. Injecties hebben het voordeel dat ze vaak minder maag- of darmklachten geven.

Foliumzuur

Omdat het gebruik van MTX effect heeft op het foliumzuur en om de kans op leverstoornissen te verkleinen, schrijft de arts standaard 5 mg foliumzuur in tabletvorm voor. Uw kind moet deze tablet 24 tot 48 uur na de MTX innemen.

Belangrijke voorschriften bij het gebruik van MTX

Bij het gebruik van MTX zijn er belangrijke zaken waar rekening mee gehouden moet worden rondom alcohol, het gebruik van antibiotica en zwangerschap.

lees meer

Belangrijke voorschriften bij het gebruik van MTX

Alchohol en het gebruik van MTX

Alcohol in combinatie met MTX geeft een verhoogd risico op leverfunctiestoornissen. Ons advies is om bij het gebruik van dit medicijn helemaal geen alcohol te drinken. Als uw kind toch alcohol nuttigt, dan mag dit op de innamedag van de medicijnen beslist niet. 

Antibiotica

Als de huisarts of specialist antibiotica voorschrijft, meld hem of haar dan altijd dat uw kind behandeld wordt met MTX. Bepaalde antibiotica (onder andere trimethoprim-sulfamethoxazol) kunnen namelijk niet in combinatie met MTX worden gegeven.

Bent u zwanger?

Wanneer u zwanger bent en uw kind MTX tabletten gebruikt adviseren we u nitril handschoenen (speciale plastic handschoenen) te gebruiken tijdens het verschonen van uw kind. Dit geldt ook voor het verschonen van nat beddengoed. De luiers moet u in een afvalzak doen en vervolgens bij het restafval weggooien.

Anticonceptie

Bij gebruik van MTX tijdens zwangerschap is er een vergrote kans op miskramen en aangeboren aandoeningen. Daarom adviseren we zowel jongens als meisjes die seksueel actief zijn, om voor betrouwbare anticonceptie te zorgen. Zowel tijdens de behandeling met MTX als 4 maanden na de behandeling met MTX. MTX levert in deze lage doseringen geen problemen op voor de vruchtbaarheid.

Mogelijke bijwerkingen

Het gebruik van MTX kan bijwerkingen met zich meebrengen. Het is belangrijk dat we het bloed van uw kind regelmatig controleren om zo eventuele bijwerkingen tijdig te ontdekken. We nodigen uw kind dan ook uit om langs te komen voor controle van zijn of haar bloed.

lees meer

Mogelijke bijwerkingen

Het gebruik van MTX kan bijwerkingen met zich meebrengen. Het is belangrijk dat we het bloed van uw kind regelmatig controleren om zo eventuele bijwerkingen tijdig te ontdekken. Normaalgesproken betekent dit dat uw kind de eerste 3 maanden iedere 4 weken moet bloedprikken. Dit kan vaak ook in uw eigen regio gedaan worden. Daarna vinden de bloedcontroles in principe iedere 3 maanden plaats tijdens de controle in het ziekenhuis.

De apotheker geeft altijd een bijsluiter mee. Lees deze bijsluiter goed. In de bijsluiter staat een uitgebreid overzicht van alle bijwerkingen die kúnnen voorkomen, van zeer vaak tot zeer zelden. Het is mogelijk dat er een bijwerking ontstaat, maar dat hoeft niet. Hieronder staan de belangrijke bijwerkingen die kunnen voorkomen bij methotrexaat bij kinderen.

Meest voorkomende bijwerkingen

  • Maag- of darmklachten, zoals een vol gevoel, misselijkheid, diarree, braken.
  • Leverfunctiestoornissen. Uw kind merkt niets van een eventuele stoornis van de leverfunctie. Uw arts controleert het bloed van uw kind daarom regelmatig. Zo nodig wordt de dosis MTX aangepast of gaan we over op injecties. Eventuele leverfunctiestoornissen treden meestal tijdelijk op en herstellen weer bij aanpassingen van de dosering.

Wat te doen bij misselijkheid?
  • Neem de MTX ’s avonds voor het slapen.
  • Verspreid de tabletten over 2 momenten op een dag. Vergeet niet om de foliumzuur ook 24 uur later te nemen.
  • Overleg eventueel met de arts voor medicijnen tegen misselijkheid.
  • Eventueel ibuprofen/diclofenac/indometacine/naproxen overslaan op de dag van de MTX na overleg met de arts.
  • Eet licht verteerbaar voedsel rondom de inname van MTX.

Minder vaak voorkomende bijwerkingen

  • Ontsteking van het mondslijmvlies.
  • Stoornis in de bloedaanmaak door onderdrukking van het beenmerg. Uw kind merkt niets van een eventuele stoornis van de bloedaanmaak. Uw arts controleert het bloed van uw kind daarom regelmatig.

Zelden voorkomende bijwerkingen

  • Huidafwijkingen, haaruitval.
  • Hoofdpijn, duizeligheid.
  • Verhoogde kans op infecties door stoornis in de bloedaanmaak. Uw arts controleert het bloed van uw kind daarom regelmatig.
  • Indien één of meerdere van bovenstaande bijwerkingen of andere lichamelijke veranderingen voor doen, waarschuw dan de behandelend arts.