Projecten Bouwplannen Radboudumc Aandacht voor natuur

Aandacht voor natuur

Diverse oude gebouwen maken plaats voor natuur. Er komt een park van waaruit je verder kunt wandelen richting universiteit.

lees meer

Aandacht voor natuur

Het geheim van een helende omgeving ligt in het aanleggen van verschillende tuinen. Onze helende tuinen zijn geen ‘grasveldjes met een paar coniferen of rododendrons, maar specifiek voor bepaalde doelgroepen ontworpen tuinen, die de gezondheidszorg ondersteunen. Mensen kunnen dan zelf op gevoel kiezen welke tuin op dat moment bij hen past. Elke tuin heeft de bezoeker iets anders te bieden. ‘Met de helende tuinen verplaatsen we de gezondheidszorg (en de zorgprocessen die daar onderdeel van uitmaken) ook een beetje naar buiten’.

Campusbreed plan
Niet alleen de kwantiteit, maar ook de kwaliteit van de groene buitenruimte van de campus neemt toe. De plannen hiervoor zijn gemaakt in nauwe samenwerking met de Radbouduniversiteit en onze landschapsarchitecten. Bij inrichting van de buitenruimte is gekeken naar de wijze waarop de campus is verankert in de stad, de groenstructuur van Nijmegen, de opbouw van de campus, historie en diversiteit van de bouwstijlen. Zo bieden we patiënten, studenten en medewerkers de gelegenheid om te genieten van de natuur en even afstand te nemen van de waan van de dag.



Bewezen effectief

Bij de invulling van de tuinplannen zijn de ideeën van prof. Roger Ulrich van grote invloed. Hij toonde aan dat (uitzicht op) natuur zorgt voor stressreductie bij patiënten en medewerkers.

lees meer

Bewezen effectief

Bij de invulling van de tuinplannen zijn de ideeën van prof. Roger Ulrich van grote invloed. Ulrich is een van de pioniers die in de jaren 90 de aandacht voor groen in ziekenhuizen heeft teruggebracht. Hij ontdekte dat patiënten die uitzicht hadden op natuur minder stress ervaren, aantoonbaar minder medicatie nodig hebben en eerder ontslagen worden dan patiënten die geen ‘groen’ uitzicht hadden, maar bijvoorbeeld keken naar een dak met grind en luchtbehandelingskasten.

Medewerkers

Maar ook medewerkers ervaren minder stress als ze een stukje natuur zien, al is het maar 10 minuten tussen het shiften door. Zweeds onderzoek toont aan dat na een kwartiertje in het groen 80% van de mensen zich een stuk minder gestrest voelt. Slechts op 5% van de onderzochten had natuur geen enkel effect op stressgevoelens. Om het belang ervan te onderschrijven is expliciet ook gekozen voor tuinen specifiek voor medewerkers, zoals een deel van de daktuin van het Amalia kinderziekenhuis en de tuin bij het Bedrijvencentrum.

Mooie voorbeelden



Psychiatrie

Het geheim van het realiseren van een healing environment ligt in het aanleggen van verschillende tuinen. De aanleg ervan startte op een relatief klein terrein bij de psychiatrieafdeling van het Radboudumc. Het ontwerpteam - inclusief (tuin)architecten, binnenhuisarchitecten en een omgevingspsycholoog - koos voor de nieuwbouw van deze afdeling zowel binnen als buiten voor een helende omgeving. Dit bleek een groot succes, we hebben er zelfs (internationale) prijzen mee gewonnen.

In totaal zijn er zeven verschillende ‘helende’ tuinen aangelegd. Er wordt goed gebruik gemaakt van de tuinen. Patiënten en medewerkers vinden er rust en ontspanning. En de vele zithoekjes nodigen uit, ook voor groepsbijeenkomsten of andere contactmomenten.

  • Als eerste werd de entree vergroend. Nu zorgen de groene ronde bogen over de weg voor een veel vriendelijker binnenkomst, net als de plantvakken die de grens tussen gebouw en weg verzachten.
  • Voor de gesloten afdeling is gekozen voor een landschap waarin, zo blijkt uit onderzoek, de meeste mensen zich het prettigst voelen: het savannelandschap. Veel siergrassen die een altijd bewegend lichtspel bieden, lage bomen die beschutting geven, verharding van natuursteen, losse vormen en verschillende zitjes.
  • Er is een tuin die geschikt is gemaakt voor creatieve therapie. Daar bloeit het hele jaar door wel iets, zodat er altijd geschilderd of gebloemschikt kan worden.
  • Daarnaast is er een aparte mindfulnesstuin aangelegd die grenst aan het Radboudumc Centrum voor Mindfulness. De elementen die je tegenkomt trekken de aandacht, waardoor je letterlijk even stil staat bij wat je ziet. Denk aan een kleine waterpartijtje, bijzondere bloemen of bladstructuren en kleine smalle paadjes, die je door het groen heen leiden.
  • Bovendien is er een tuin waar je vanuit een zitje even ver van je af kan kijken. Uit onderzoek blijkt dat dit leidt tot het rustig overdenken.
  • De tuinen bij het kantoor bieden rust en zijn bedoeld als echte kijktuinen. Even naar buiten kijken en ontspannen.
  • Tenslotte is er een tuin met moestuinbakken, waarin de mogelijkheid ontstaat om dichter bij elkaar te staan en samen te werken.



Nieuwbouw A

Op het dak van het nieuwe hoofdgebouw A komen tuinen. In eerste instantie waren die puur ingericht voor patiënten. Nu komt er ook een speciaal deel voor medewerkers die even bij willen komen van alle hectiek. Dat tuingedeelte is bereikbaar via het patiëntendeel. Zo rond de zomer van 2022 kunnen we gebruik gaan maken van deze mooie plek. Ook krijgt de nieuwbouw inpandige tuinen en hebben de patiëntenkamers zicht op groen landschap. Rustig worden van natuur begint al met kleuren die je binnen toepast. In de patiëntenkamer gebruiken we rustgevende savannebruine tinten. En er staan zelfs levende bomen binnen in het gebouw, met hun wortels in de grond. Je kunt er echt onderdoor lopen. Zo proberen we ook binnen de rustgevende natuur zo veel mogelijk na te bootsen.



Park met brug

Net zo’n bijzonder onderdeel van de tuinen is de prachtige, gietijzeren Leidse Waaghoofdbrug. Deze brug krijgt bij ons een tweede leven en biedt fietsers en wandelaars een overpad over een van de tunnels van de centrale as. Hij verbindt zo twee binnengebieden met elkaar, die je anders niet zomaar kon bereiken: een oud parklandschap en de wadituin bij gebouw F. En dat levert weer extra wandelruimte op voor medewerkers, die even een ommetje willen maken in hun pauze.

Een wadi is een lager gelegen stuk grond zoals een greppel of een glooiende kuil die doorgaans geen water bevat. Het mooie van zo’n wadituin is, dat hij regenwater bergt en zuivert, waarna het water infiltreert in de ondergrond. Zo helpt de wadi tegen wateroverlast en droogte. Vanwege de droge zomer van 2020 moeten de kruidenrijke wadi’s, die vorig jaar al waren aangelegd rondom gebouw F, opnieuw ingezaaid worden. Want dat hebben we wel geleerd de laatste jaren: door de klimaatveranderingen moeten we al onze tuinen extra veel aandacht geven.



Oog voor fauna

Achter gebouw B staan vijf bijenkasten met daarin ongeveer 100.000 bijen. De kasten worden om de tien dagen verzorgd door imkers zij halen dan ook de honing uit de kasten. Vol in het zicht van de kinderen van de kinderdialyse. Met verrekijkertjes kunnen ze de bijenkorven goed bestuderen. Overlast bezorgen de bijen niet. Bijen zijn alleen geïnteresseerd in bloemen en stuifmeel in een straal van twee kilometer rondom hun kast. 

Mooie bijkomstigheid is, dat het ziekenhuisrestaurant de grote hoeveelheden lokale honing die de bijen opleveren graag wil verwerken in onze maaltijden. Want als je honing eet uit je eigen omgeving, helpt dat voor je immuunsysteem tegen pollen en andere ziekten die je neus binnenkomen. En om eventuele overlast te voorkomen, houdt de imker goed in de gaten wanneer er bruidsvluchten gaan plaatsvinden. Hij vangt de kostbare bijen dan meteen op en plaatst ze elders in een bijenkorf.
 



En meer...

Het geheim van het realiseren van een healing environment ligt in het aanleggen van verschillende tuinen. Mensen kunnen dan zelf op gevoel kiezen welke tuin op dat moment bij hen past. Elke tuin heeft de bezoeker iets anders te bieden. En dat vindt plaats van campusniveau tot in het kleinste detail in de patiëntenkamer, waar levend groen wordt toegepast in de vorm van een ecosysteempje onder een glazen stolp. Of de bouwhekken met klimop die het zicht op de bouwplaatsen ontnemen. Belangrijk is dat al deze tuinen samen als één geheel moeten overkomen. Van een versnipperd, samengeraapt rommeltje word je niet rustig.

Plannen zijn er nog genoeg. Zo komt er bij zorggebouw P een soort kloostertuin: een binnentuin met kruiden en planten uit de omgeving. Voor medewerkers en patiënten komt er een spirituele tuin achter huize Heyendael, en achter het Bedrijvencentrum komt een tuin voor medewerkers. Verder zijn we bezig met de planontwikkeling van het landschap voor onze nieuwe hoofdingang, en werken we ook aan een nieuwe inrichting van het centraal gelegen Geert Grooteplein. 
 

  • Medewerkers
  • Intranet