Nieuws Invasieve schimmelinfecties bij influenza en COVID19
29 juni 2020

In de longen van veel COVID-patiënten op de IC wordt de Aspergillus schimmel aangetroffen. Een parallel dringt zich op met influenzapatiënten op de IC, die vaak een ernstige schimmelinfectie ontwikkelen. Op basis van de eerste gegevens lijkt zo’n ernstige schimmelinfectie bij COVID-patiënten echter minder vaak voor te komen maar alertheid blijft geboden, schrijven onderzoekers van het Radboudumc in The Lancet Microbe.
 
Patiënten die met een ernstige griep worden opgenomen op de Intensive Care (IC), krijgen de laatste jaren ook steeds vaker een infectie met de schimmel Aspergillus fumigatus. “Dat is een serieus probleem”, zegt arts-microbioloog Paul Verweij. “Van iedere vijf grieppatiënten op de IC, krijgt er één zo’n schimmelinfectie. Die infectie verloopt vaak zeer ernstig en gaat gepaard met een grote kans op overlijden.”
 
IAPA
Onderzoek naar het voorkomen van dergelijke schimmelinfecties na griep (influenza) is daarom van groot belang. Om dat goed te kunnen doen – ook in internationaal verband - is een duidelijke definitie van deze aandoening essentieel, die door iedereen wordt gebruikt. In een artikel in Intensive Care Medicine presenteren zes artsen van het Radboudumc, allemaal verbonden aan het Expertisecentrum Schimmelinfecties, en (inter)nationale collega’s nu zo’n definitie. Ze noemen de aandoening influenza-associated pulmonary aspergillosis, kortweg IAPA.
 
CAPA
Net voor het insturen van het artikel dook ineens het nieuwe coronavirus op dat COVID-19 veroorzaakt. Net als bij de griep gaat het hier om een ernstige luchtweginfectie. Hoewel bij de uitbraak in China niet onmiddellijk schimmelinfecties werden gerapporteerd, werd die link in Europa al snel gelegd. Verweij: “In verschillende landen, waaronder Frankrijk en Duitsland, werd bij 20 tot 30 procent van de COVID-19 patiënten ook een infectie met Aspergillus gezien. Daarvoor hebben we toen meteen ook een specifieke definitie voorgesteld; CAPA, ofwel COVID-19 associated pulmonary aspergillosis.”
 
Definities belangrijk
Het belang van een goede definitie wordt duidelijk bij het diagnosticeren van de twee verschillende aandoeningen. Internist Van de Veerdonk: “Hoewel Aspergillus dus ernstige infecties kan veroorzaken bij IC-patiënten met influenza pneumonie, lijkt een Aspergillus infectie bij COVID-19 patiënten anders te verlopen. Op basis van onze eerste gegevens lijken de symptomen bij een infectie met Aspergillus anders dan bij griep en lijken de risico’s kleiner om daadwerkelijk een invasieve aspergillose te ontwikkelen. Mogelijk zit de schimmel dus vaak in longen van COVID-19 patiënten op de IC, maar zonder dat dit leidt tot een ernstige schimmelinfectie, een invasieve aspergillose.”
 
Betrouwbare test
Helemaal zeker is deze conclusie nog niet. Een longspoeling (BAL) is ook bij COVID-19 patiënten de meest betrouwbare test om een infectie met Aspergillus vast te stellen. Vanwege de risico’s voor patiënt en medewerker wordt deze test niet standaard toegepast. Als Aspergillus wordt aangetroffen in materiaal uit de hogere luchtwegen, zoals sputum, dan zegt dat relatief weinig over de situatie diep in de longen. “Maar het kan ook andersom zijn”, zegt klinisch-farmacoloog Roger Brüggemann, “namelijk dat we in het bloed geen aanwijzingen voor een invasieve infectie vinden, maar dat die infectie er wel degelijk zit. Zeker in het begin werd het antimalariamiddel (hydroxy)chloroquine vaak gebruikt bij de behandeling van COVID-patiënten. Dat middel remt mogelijk ook schimmelgroei. Dat kan de gevoeligheid van de Aspergillus test in het bloed verminderen, waardoor de kans bestaat dat we geen aanwijzingen voor een invasieve schimmelinfectie in het bloed vinden. Terwijl die infectie er wel is.”
 
Meer zekerheid

De diagnostische onzekerheid over wel of geen invasieve Aspergillus infectie, maakt dat het voorlopige advies is om COVID-19 patiënten niet standaard profylaxe (bescherming) tegen schimmels te geven. Verweij: “Maar als de klinische toestand van de patiënt daar aanleiding toe geeft, gaan we daar wel toe over. Het streven blijft om via nationaal en internationaal onderzoek snel meer zekerheid te krijgen. In die speurtocht komen de IAPA en CAPA definities nu uitstekend van pas.”
 

*Publicatie in The Lancet Microbe: Diagnosing COVID-19-associated pulmonary aspergillosis - Paul E Verweij, Jean-Pierre Gangneux, Matteo Bassetti, Roger J M Brüggemann, Oliver A Cornely, Philipp Koehler, Cornelia Lass-Flörl, Frank L van de Veerdonk, Arunaloke Chakrabarti, Martin Hoenigl on behalf of the European Confederation of Medical Mycology, the International Society for Human and Animal Mycology, the European Society for Clinical Microbiology and Infectious Diseases Fungal Infection Study Group and the ESCMID Study Group for Infections in Critically Ill Patients
https://www.thelancet.com/journals/lanmic/article/PIIS2666-5247(20)30027-6/fulltext
 
*Publicatie in Intensive Care Medicine: Review of influenza-associated pulmonary aspergillosis in ICU patients and proposal for a case definition: an expert opinion - Paul E. Verweij, Bart J. A. Rijnders, Roger J. M. Brüggemann, Elie Azoulay, Matteo Bassetti, Stijn Blot, Thierry Calandra, Cornelius J. Clancy, Oliver A. Cornely, Tom Chiller, Pieter Depuydt, Daniele Roberto Giacobbe, Nico A. F. Janssen, Bart-Jan Kullberg, Katrien Lagrou, Cornelia Lass-Flörl, Russell E. Lewis, Peter Wei-Lun Liu, Olivier Lortholary, Johan Maertens, Ignacio Martin-Loeches, M. Hong Nguyen, Thomas F. Patterson, Thomas R. Rogers, Jeroen A. Schouten, Isabel Spriet, Lore Vanderbeke, Joost Wauters & Frank L. van de Veerdonk
https://link.springer.com/article/10.1007/s00134-020-06091-6

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

send an email

Meer nieuws


Niet uitgerijpte bloedcellen wijzen al vroeg op ernstig beloop COVID-19

30 november 2020

De aanwezigheid van bepaalde niet uitgerijpte celtypen in bloed geven al vroeg aan dat COVID-19 zich gaat ontwikkelen tot een ernstige ziekte. Dat schrijft een Duits-Nederlands team met onderzoekers van de afdeling Intensive Care (IC) van het Radboudumc in het wetenschapsblad Immunity.

lees meer

Reportage over bradykinine-storm vanavond op NPO2 De Kennis van Nu duikt in COVID19 onderzoek

11 november 2020

Soms leest onderzoek als een detective. Het onderzoek naar COVID19 bijvoorbeeld, waarbij internist Frank van de Veerdonk en collega’s al vroeg denken aan een rol voor bradykinine. Vanavond om 22.15 uur op NPO2

lees meer

Bestaat de COVID-19 cytokinestorm? Onderzoek heeft mogelijk effect op succeskans van specifieke behandeling

4 september 2020

Na het meten van belangrijke cytokines bij COVID-19 en verscheidene andere ziektebeelden, laten onderzoekers van het Radboudumc zien dat er bij COVID-19 patiënten géén sprake is van een cytokinestorm. Dat heeft ook consequenties voor de behandeling, schrijven ze in JAMA.

lees meer

Werking ziekmakende schimmel internationaal doorgelicht Nieuwe schimmel Candida auris voor het eerst gesignaleerd in 2009

28 augustus 2020

De ziekmakende schimmel Candida auris is moeilijk te verdelgen. Hij is resistent voor veel schimmeldodende middelen en niet eenvoudig te diagnosticeren. Onderzoekers hebben vastgesteld dat de menselijke afweer de schimmel goed herkent en waar de achilleshiel zit voor nieuwe, effectieve medicijnen.

lees meer

Genetische mutatie maakt duidelijk hoe coronavirus toeslaat Toll-like receptor 7 speelt essentiële rol in ziekteproces

24 juli 2020

Wanneer kort achter elkaar twee jonge broers uit twee families op de IC aan de beademing moeten, is dat voor artsen en genetici van het Radboudumc aanleiding om naar genetische factoren in de afweer te kijken. Het leidt tot een vondst met mogelijk grote gevolgen.

lees meer

Suikerschaar speelt rol bij nier- en longlekkage COVID-19 patiënten Laagmoleculaire heparine kan activiteit schaar misschien dempen

17 juni 2020

Bij de lekkage van vocht uit de bloedvaten naar longen en nieren in COVID-19 patiënten speelt de ‘suikerschaar’ heparanase ook een rol, schrijven onderzoekers van het Radboudumc in een artikel in MedRxiv

lees meer
  • Medewerkers
  • Intranet