Nieuws Ontstekingsremmer Anakinra lijkt ademhalingsfunctie te verbeteren in specifieke groep covid19 patie
19 mei 2020

Een Grieks-Nijmeegs onderzoek naar het effect van anakinra bij acht ernstig zieke covid-19 patiënten laat een verbetering van de ademhalingsfunctie zien. De acht patiënten hadden allemaal tekenen van een overactief afweersysteem en orgaanfalen (hemofagocytair syndroom). De behandeling voorkwam niet dat drie van de zeven beademde patiënten uiteindelijk overleden. Ondanks de bemoedigende gegevens is het aantal patiënten in dit onderzoek nog te klein om harde conclusies te trekken, stellen de onderzoekers in Cell Host & Microbe.
 
Ernstige complicaties bij deze patiënten worden vooral veroorzaakt door ontstekingsprocessen, met name aangejaagd door de interleukines 1β en 6 (IL-1β, IL-6). Een teveel aan IL-1β kan leiden tot een hemofagocytair syndroom. Dit is een zeldzaam ziektebeeld waarbij macrofagen en T-cellen zich ongehoord snel vermenigvuldigen en cytokines produceren, wat het ontstekingsproces nog verder opjaagt. Hierdoor kan een zogenoemde ‘cytokinestorm’ ontstaat. Dit is een levensbedreigende situatie waarin ademhalingsproblemen, bloedstolsels, nierschade en leverproblemen ontstaan met een groot risico op orgaanfalen. De schatting is dat twee van de drie patiënten met een ernstige covid-19 infectie op de IC met een cytokinestorm komt te overlijden. De ontstekingsremmer anakinra remt de activiteit van IL-1β. Uit eerder onderzoek is bekend dat het gebruik van anakinra de overlijdenskans bij patiënten met een cytokinestorm ten gevolge van bloedvergiftiging vermindert met dertig procent.
 
Ontstekingsremmer
In het Grieks-Nijmeegse onderzoek wordt het effect van anakinra bij ernstig zieke Covid-19 patiënten met longontsteking en aanwijzingen voor een hemofagocytair syndroom beschreven. De zeven Griekse patiënten, allemaal mannen die werden beademd op de IC, hadden onderliggende aandoeningen zoals hoge bloeddruk en hartproblemen. Een week lang kregen ze anakinra, gecombineerd met antibiotica en hydroxychloroquine, een middel tegen malaria. Vier weken lang werd het effect van de behandeling gevolgd.
De symptomen van het hemofagocytair syndroom verminderden, de meeste laboratoriumuitslagen verbeterden en ook de ademhalingsfunctie ging vooruit. Desondanks overleden uiteindelijk drie van de zeven patiënten. Dat is lager dan de 67 procent overlijdenskans die in andere studies wordt gevonden, maar het gaat hier om relatief weinig patiënten. Onderzoek met meer patiënten zijn nodig om deze eerste positieve gegevens te bevestigen.
 
Interessante optie verder onderbouwen
De achtste patiënt was een Nederlandse vrouw die behandeld werd met chemotherapie en met hydroxychloroquine voor reumatoïde artritis. Zij werd opgenomen met covid-19. Tijdens de opname verslechterde aanvankelijk haar conditie. Bloedonderzoek liet tekenen zien van een hemofagocytair syndroom waarop gestart werd met anakinra. Quirijn de Mast, die als internist bij de behandeling in het Radboudumc was betrokken: “Vanaf de eerste behandeldag knapte ze op. De ontsteking en de behoefte aan extra zuurstof namen af en na ruim een week kon ze het ziekenhuis verlaten.”
“Op basis van deze gegevens lijkt toediening van anakinra bij covid-19 patiënten met tekenen van een hemofagocytair syndroom een interessante optie”, zegt Evangelos J. Giamarellos-Bourboulis, hoogleraar interne geneeskunde aan de National and Kapodistrian University of Athens en coördinator van het onderzoek, “maar we zullen grotere klinische studies moeten doen om deze gegevens verder te onderbouwen.”
 

Illustratie uit: Cell Host & Microbe
 
­­­­­­­­­­­­­­­­­­­-
Publicatie in Cell Host & Microbe: Favorable anakinra responses in severe covid-19 patients with secondary hemophagocytic lymphohistiocytosis - George Dimopoulos, Quirijn de Mast, Nikolaos Markou, Maria Theodorakopoulou, Apostolos Komnos, Maria Mouktaroudi, Mihai G. Netea, Themistoklis Spyridopoulos, Rebecca J. Verheggen, Jacobien Hoogerwerf, Alexandra Lachana, Frank L. van de Veerdonk, Evangelos J. Giamarellos-Bourboulis
  • Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

    Nieuws home

Meer informatie


Pieter Lomans

persvoorlichter

06 3197 0558

Meer nieuws


Vaker complicaties bij nierpatiënten met COVID-19

11 augustus 2020

Nierdialyse- en niertransplantatiepatiënten die besmet raken met het coronavirus zijn extra vatbaar voor ernstige complicaties en hebben een hogere kans op overlijden.

lees meer

Vaker complicaties bij nierpatiënten met COVID-19

11 augustus 2020

Nierdialyse- en niertransplantatiepatiënten die besmet raken met het coronavirus zijn extra vatbaar voor ernstige complicaties en hebben een hogere kans op overlijden.

lees meer

Terug van vakantie of bezoek aan een gebied met code oranje of rood: aangescherpte maatregelen voor medewerkers, patiënten en bezoekers

10 augustus 2020

Tijdens de vakantieperiode kan het reisadvies in delen van een land wijzigen van code geel, naar oranje of zelfs rood. Om ook na deze periode de veiligheid van onze patiënten, bezoekers en medewerkers te waarborgen, voert het Radboudumc vanaf 10 augustus een aantal aangescherpte maatregelen door.

lees meer

BCG-vaccin is veilig en leidt niet tot een verhoogd risico op COVID-19-klachten

6 augustus 2020

Meer studies moeten uitwijzen of het generieke vaccin ook een positief effect kan hebben

lees meer

IC Café op 8 september voor corona-IC-patiënten en naasten Aandacht voor ervaringen tijdens en na de ziekte

5 augustus 2020

De coronacrisis heeft grote impact gemaakt op iedereen. Vooral voor degenen die met een corona-infectie op de intensive care hebben gelegen. Daarom is er op 8 september het eerste digitale IC Café voor corona-IC-patiënten en hun naasten.

lees meer

Ook na vijf jaar blijken bot-verankerde prothesen een goede ingreep

5 augustus 2020

Ondanks stomaproblemen een flinke verbetering in mobiliteit en kwaliteit van leven

lees meer