Advies: pas timing van de RS-prik aan op de Caribische eilanden Vlak voor het regenseizoen geeft een betere bescherming

Op de Caribische eilanden volgt het RS‑virus een ander patroon dan in Nederland: daar worden baby’s vooral tussen juni en december ziek, terwijl het virus in Nederland juist in de Europese herfst en winter piekt. Daardoor sluit de Nederlandse timing voor de RS-prik niet goed aan op de lokale situatie. Dat blijkt uit onderzoek van het Radboudumc in samenwerking met Caribische ziekenhuizen en laboratoria.

Het RS-virus is een veelvoorkomend en besmettelijk virus dat luchtweginfecties veroorzaakt. Meestal levert het alleen milde verkoudheidsklachten op, maar bij baby’s kan het ziekteverloop veel ernstiger zijn, met symptomen zoals koorts, benauwdheid of een longontsteking. Soms is zelfs een ziekenhuisopname nodig. 

Om baby’s beter te beschermen, introduceerde Nederland in het najaar van 2025 een prik met antistoffen tegen het RS‑virus. Deze antistoffen bieden ongeveer zes maanden bescherming. En met succes: sinds de invoering belanden 75% minder baby’s op de intensive care door het virus.

In Nederland komt het RS‑virus vooral in de herfst en winter voor. Baby’s krijgen de antistoffen daarom vlak voor of tijdens deze seizoenen. Wie tussen oktober en maart wordt geboren, ontvangt de antistoffen binnen twee weken na de geboorte. Baby’s die buiten deze periode worden geboren, krijgen de bescherming in september of oktober.

Andere seizoenen

In het Caribisch deel van het Koninkrijk worden Nederlandse preventierichtlijnen vaak één-op-één overgenomen. Samen met collega’s vroeg kinderarts, infectioloog en immunoloog Lilly Verhagen van het Radboudumc Amalia kinderziekenhuis zich af of dat wel het beste is: ‘Infecties zijn seizoensgebonden. Op een tropisch eiland heb je geen herfst en winter, maar een regen- en droogseizoen.’ Daarom keken de onderzoekers wanneer het RS‑virus piekt op de zes Caribische eilanden: Curaçao, Aruba, Sint Maarten, Bonaire, Sint Eustatius en Saba. 

Verkeerde timing

Het onderzoek laat zien dat het RS-virus op de Caribische eilanden al begint toe te nemen terwijl het in Nederland nog hartje zomer is. Het virus is daar het meest actief tussen juni en december, een periode die samenvalt met het regenseizoen. In deze maanden zitten mensen vaker binnen en dichter op elkaar, wat mogelijk de verspreiding van het virus bevordert.

De Nederlandse timing van de RS-prik is daarom niet geschikt voor de Caribische eilanden. Krijgt een baby de antistoffen in september of oktober, dan is het kind weliswaar beschermd aan het einde van het jaar, maar tegen de tijd dat het RS-virus in juni weer toeneemt, zijn die antistoffen grotendeels uit het lichaam verdwenen.

Beleid aanpassen

‘Een aanpassing van de Nederlandse richtlijn is daarom nodig’, zegt Radjin Steingrover, medisch microbioloog op Bonaire en Sint Maarten. Volgens Verhagen kunnen de antistoffen op de Caribische eilanden het best vlak vóór het regenseizoen worden toegediend. ‘Zo kunnen we baby’s op de eilanden beter beschermen.

Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba is het RIVM verantwoordelijk voor de preventierichtlijnen, omdat deze eilanden bijzondere gemeenten van Nederland zijn. Baby’s die daar worden geboren, komen daarom, net als in Europees Nederland, in aanmerking voor de beschermende RS-prik. Naar aanleiding van de nieuwe onderzoeksresultaten bekijkt het RIVM momenteel of de timing moet worden aangepast.

Op Curaçao, Aruba en Sint Maarten is op dit moment nog geen preventie tegen het RS‑virus. Deze eilanden zijn zelfstandige landen binnen het Koninkrijk en verantwoordelijk voor hun eigen gezondheidsbeleid. De onderzoekers gaan daarom met lokale partners verkennen hoe RS‑preventie past binnen de lokale situatie. Verhagen vertelt: ‘Komend jaar brengen we eerst in kaart welke informatie nog nodig is om goede keuzes te maken over RS-preventie op Curaçao, Aruba en Sint Maarten.’

Het onderzoek werd uitgevoerd met lokale onderzoekers, zodat kennis van de eilanden en de zorgpraktijk goed werd meegenomen. Meer informatie over het onderzoek en de projectgroep is te vinden op deze pagina. Om het komende jaar het gesprek over RS‑preventie op Curaçao, Aruba en Sint Maarten te voeren, hebben de onderzoekers een vervolgsubsidie van ZonMw gekregen. 

Over de publicatie

Dit onderzoek is gepubliceerd in International Journal of Infectious Diseases: Seasonal Dynamics of Influenza and RSV in the Caribbean: A Call for Regionally Tailored Preventive Measures. Charlene Maria, Jayant Kalpoe, Angelino Tromp, […], Peter Klein Klouwenberg, Radjinkoemar Steingrover, Lilly Verhagen. DOI: 10.1016/j.ijid.2026.108498
 

• Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

  PreventieNieuws homepage Patientenzorg en Nieuws en verhalen