Darmen belangrijk voor de afweer tegen terugkerende verkoudheid Goede darmbacteriën lijken de afweer van kinderen te ondersteunen

Kinderen zijn vaak verkouden, maar bij sommigen komt het wel erg vaak voor. Een tekort aan de antistof IgA kan daarbij een rol spelen. Deze antistof helpt om virussen onschadelijk te maken. Nieuw onderzoek van het Radboudumc, in samenwerking met het UMC Utrecht, laat zien dat darmbacteriën een rol spelen bij de afweer van kinderen met terugkerende luchtweginfecties en een IgA-tekort.

Kinderen zijn vaak verkouden. Het is normaal dat kinderen jonger dan twee jaar tot elf luchtweginfecties per jaar krijgen. Naarmate kinderen ouder worden, neemt dat aantal af. Maar ook bij kinderen tussen de vijf en tien jaar worden zes infecties per jaar niet als te veel gezien. Meestal is een virus de boosdoener: de slijmvliezen van de neus en keel raken ontstoken, zwellen op en produceren extra slijm. Hierdoor kunnen kinderen gaan hoesten, niezen of keelpijn krijgen.

Verdedigingslinie

Sommige kinderen zijn vaker verkouden dan verwacht. Zij hebben zogenoemde terugkerende luchtweginfecties. Ongeveer één op de acht kinderen heeft hier last van. De oorzaak is niet altijd duidelijk, maar soms speelt een probleem met het afweersysteem een rol. Bij zo’n veertig procent wordt een tekort aan de antistof IgA gevonden. Deze antistof helpt virussen te herkennen en onschadelijk te maken. Het beschermt vooral de slijmvliezen en vormt zo een belangrijke eerste verdedigingslinie tegen ongewenste ziekteverwekkers.

Volgens kinderarts, infectioloog en immunoloog Lilly Verhagen van het Radboudumc Amalia kinderziekenhuis zijn de mogelijkheden om kinderen met terugkerende luchtweginfecties te behandelen beperkt. Soms wordt geprobeerd de klachten te verminderen, bijvoorbeeld door langere tijd dagelijks antibiotica te geven. ‘Maar bij veel kinderen helpt dit maar weinig,’ vertelt Verhagen. Bovendien pakt antibiotica de onderliggende oorzaak niet aan. ‘Daarom willen we begrijpen wat een IgA‑tekort veroorzaakt, zodat we kinderen met zo’n tekort in de toekomst beter kunnen behandelen.’

Darmbacteriën

De onderzoekers vroegen zich af of darmbacteriën misschien een rol spelen bij kinderen met terugkerende luchtweginfecties en een IgA-tekort. Darmbacteriën helpen namelijk niet alleen bij de spijsvertering, maar hebben ook een belangrijke functie in onze afweer. Om dat te onderzoeken, keken zij naar de darmbacteriën van 82 kinderen onder de zeven jaar met terugkerende luchtweginfecties.

De samenstelling van de darmbacteriën van kinderen met een IgA‑tekort bleek duidelijk te verschillen van dat van kinderen met normale IgA‑waarden. Om beter te begrijpen welke bacteriën invloed hebben op de IgA-aanmaak, werden darmbacteriën van enkele kinderen overgebracht naar muizen. Eén bacterie bleek de hoofdrol te spelen: de Bifidobacterium groep. ‘Dat is een bekende ‘goede’ darmbacterie,’ legt arts-onderzoeker Mischa Koenen van het UMC Utrecht uit. Toen de onderzoekers specifiek naar deze bacterie keken bij de kinderen met terugkerende luchtweginfecties, zagen ze dat kinderen met meer Bifidobacterium in hun darmen minder klachten hadden.

Toekomstige behandeling

‘Het is veelbelovend dat een tekort in je afweer mogelijk beïnvloed kan worden via de darmbacteriën,’ vertelt Verhagen. Ze wil nu onderzoeken of behandeling met Bifidobacterium de IgA‑aanmaak bij kinderen kan verbeteren, en zo luchtwegklachten kan verminderen. ‘Hopelijk kunnen we kinderen met terugkerende luchtweginfecties hiermee in de toekomst beter helpen.’

Wilt u meer weten over luchtweginfecties bij kinderen? Luister dan naar deze podcast, waarin Mischa Koenen er meer over vertelt. Heeft uw kind regelmatig luchtweginfecties, bespreek dit dan met de behandelend (huis)arts.

Over de publicatie

Dit onderzoek is gepubliceerd in Microbiome: Bifidobacterium-driven immunoglobulin A production in pediatric patients with IgA deficiency and recurrent respiratory infections. Mischa Koenen, Marien de Jonge, Meyke Hermsen, […], Marianne Boes, Marcel de Zoete, Lilly Verhagen. DOI: 10.1186/s40168-026-02382-0

• Meer weten over deze onderwerpen? Klik dan via onderstaande buttons door naar meer nieuws.

  PreventieNieuws homepage Patientenzorg en Nieuws en verhalen