Patientenzorg Aandoeningen Plaveiselcel--carcinoom

Wat is plaveiselcelcarcinoom?

Het plaveiselcelcarcinoom is een vorm van huidkanker. Deze vorm ontstaat uit cellen in de opperhuid (keratinocyten). Het plaveiselcelcarcinoom komt vaker voor bij blanke mensen, ouderen en mannen. Ongeveer 15% van de mensen met huidkanker heeft een plaveiselcelcarcinoom.

lees meer

Wat is plaveiselcelcarcinoom?

Het plaveiselcelcarcinoom is een vorm van huidkanker. Deze vorm ontstaat uit cellen in de opperhuid (keratinocyten). Het plaveiselcelcarcinoom komt vaker voor bij blanke mensen, ouderen en mannen. Ongeveer 15% van de mensen met huidkanker heeft een plaveiselcelcarcinoom.

Oorzaak en ontstaan

Overmatige blootstelling aan de zon kan zorgen voor een plaveiselcelcarcinoom. De UV-straling kan van de zon komen, maar ook van zonneapparatuur. Er wordt een verband gelegd tussen het ontstaan van een plaveiselcelcarcinoom en:
  • de totale hoeveelheid UV-straling die u in de loop van uw leven heeft opgedaan
  • te veel blootstelling aan UV-straling tijdens uw kinderjaren
  • het aantal keren dat u bent verbrand

Verder is uw huidtype een belangrijke factor. Mensen met een lichte huid, lichte ogen en blond of rood haar hebben meer kans op huidkanker. Dit geldt ook voor mensen die behandeld worden met lichttherapie (PUVA) of erfelijke huidaandoeningen hebben. Ook neemt het risico op het krijgen van een plaveiselcelcarcinoom toe met de leeftijd en hebben mensen met een verzwakt immuunsysteem (bijvoorbeeld door het langdurig gebruik van medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken) een verhoogd risico op het krijgen van een plaveiselcelcarcinoom.

Voordat er een plaveiselcelcarcinoom ontstaan, zijn er meestal al ruwe schilferende plekken te vinden op de huid. Deze plekken heten actinische keratosen en kunnen ontaarden in een plaveiselcelcarcinoom. Ook de ziekte van Bowen, wat eruit kan zien als een soort eczeemplek, wordt als voorstadium van een plaveiselcelcarcinoom beschouwd. Actinische keratosen en de ziekte van Bowen ontstaan ook door overmatige blootstelling aan UV-straling.

Meer informatie


Contact

Polikliniek Dermatologie
ma t/m vrij van 8.00-17.00 uur

Bij spoed buiten kantooruren, in het weekend en op feestdagen hoort u een antwoordapparaat met informatie over de bereikbaarheid.
(024) 361 32 80

Symptomen en verloop

Het plaveiselcelcarcinoom ziet eruit als een kleine bult die de kleur van de huid heeft of lichtrood is. Het voelt ruw aan en kan overal op het lichaam voorkomen.

lees meer

Symptomen en verloop

Het plaveiselcelcarcinoom ziet eruit als een kleine bult die de kleur van de huid heeft of lichtrood is. Het voelt ruw aan. De bult wordt langzaam groter en kan een grote bult worden. Soms doet de bult pijn, maar meestal niet. Een plaveiselcelcarcinoom kan er ook uitzien als een kleine wond die langzaam groter wordt. Het plaveiselcelcarcinoom kan overal op het lichaam voorkomen. Meestal op de hoofdhuid, de oren, het gezicht, de lippen, de onderkant van de armen, de bovenkant van de handen en op de benen (plekken waar de meeste zonblootstelling is).

Een plaveiselcelcarcinoom groeit sneller dan een basaalcelcarcinoom. Een plaveiselcarcinoom kan via de lymfebanen naar de lymfeklieren in de buurt van de tumor uitzaaien. Dit geldt met name voor grote plaveiselcelcarcinomen in het hoofdhalsgebied. Uitzaaiing via het bloed naar andere organen is ook mogelijk, maar zeldzaam.

Als de tumor op tijd gevonden wordt, zijn de vooruitzichten over het algemeen vaak gunstig.

UV-straling en huidkanker

De zon is de grootste oorzaak van huidkanker. Door blootstelling aan UV-straling ontwikkelen steeds meer patiënten blijvende huidschade en huidkanker. Het komt regelmatig voor dat patiënten meerdere keren huidkanker krijgen.

lees meer

UV-straling en huidkanker

Zon is de boosdoener van de meeste vormen van huidkanker. Het aantal huidtumoren neemt jaarlijks toe en 1 op de 5 Nederlanders krijgt in de loop van het leven ten minste één keer huidkanker. We zien steeds meer mensen die meerdere keren huidkanker krijgen.

Tips om huidkanker te voorkomen

  • Smeer u goed in: ruim, dik en frequent. Start er 15 tot 30 minuten voordat u de zon opzoekt mee. Het is verstandig om niet bedekte huid te beschermen met een zonnebrandcrème van ten minste factor 15. Voor kinderen, bij huidtype I en tijdens vrije tijd en vakantie is factor 30 verstandig. Uit onderzoek blijkt dat goed insmeren ervoor zorgt dat UV-straling minder DNA-schade geeft in de huid. Maar let op: insmeren betekent niet dat u langer kunt zonnen!
  • Naast zonnebrandcrème is het dragen van beschermende kleding ook belangrijk. Laat uw kinderen een T-shirt en petje dragen. Kalende mannen moeten ook hun hoofd bedekken of insmeren. 
  • Draag een goede zonnebril. 
  • Blijf op het heetst van de dag uit de zon (11.00-15.00u).
  • Zonnestralen gaan voor een deel ook door wolken of mist heen. Hierdoor kunt u ook bij bewolkt weer verbranden. Een strandparasol houdt 40 tot 50% van de UV-stralen tegen, afhankelijk van het soort stof.
  • Houd er rekening mee dat u in het water of op het strand sneller verbrandt door reflectie van zonlicht. 
  • Doe de zonnehemel of zonnebank de deur uit. Het voorbruinen onder een zonnebank beschermt  namelijk niet tegen verbranden in de zon. Ook kan de straling van bruiningsapparatuur het risico op huidkanker vergroten.
Meer informatie over zonlicht en de huid vindt u hier.

Onderzoeken

  • Als u symptomen vertoont die kunnen passen bij huidkanker, kunt u het beste naar de huisarts gaan. Uw huisarts beoordeelt de plek en kijkt of er aanvullend onderzoek nodig is.

    lees meer


    Naar uw huisarts

    Als u symptomen vertoont die kunnen passen bij huidkanker, kunt u het beste naar de huisarts gaan. Uw huisarts beoordeelt de plek en kijkt of er aanvullend onderzoek nodig is. Daarna wordt bepaald of de huisarts u zelf kan behandelen of dat een verwijzing naar de dermatoloog nodig is. Bij (verdenking op) huidkanker is het belangrijk dat de gehele huid wordt nagekeken. Het komt regelmatig voor dat er nog andere verdachte plekken gevonden worden.

  • Anamnese

    Een anamnese is een (intake)gesprek met uw behandelaar. Tijdens dit gesprek bespreken wij uw klachten en ziektegeschiedenis met u en brengen we andere relevante zaken in kaart. Soms wordt een deel van het gesprek door een co-assistent (student in opleiding tot arts) gevoerd.

  • Lichamelijk onderzoek

    Na het gesprek met uw behandelaar (anamnese), waarin u over uw klachten heeft verteld, volgt het lichamelijk onderzoek. Vaak verricht een co-assistent (student in opleiding tot arts) het eerste onderzoek. Als u op de afdeling Dermatologie wordt gezien kijken we naast de plek of plekken waar het om gaat ook de rest van uw gehele huid na. Vaak vinden we bij toeval namelijk ook andere plekken. De dermatoloog gebruikt bij het onderzoek van de huid vaak een speciaal vergrootglas (dermatoscoop). Soms wordt er ook gevoeld naar de lymfeklieren om te beoordelen of deze vergroot zijn. Het kan zijn dat u door een andere specialist wordt beoordeeld in verband met huidkanker en dat u nog niet door een dermatoloog bent beoordeeld. Deze specialist verwijst u dan meestal naar een dermatoloog om de rest van de huid zorgvuldig te inspecteren.

  • Beeldvormend onderzoek

    In sommige gevallen kan ervoor gekozen worden om in verband met een huidkankerplek verder beeldvormend onderzoek te doen. Meestal is dit niet nodig. Bij beeldvormend onderzoek kunt u denken aan een echografisch onderzoek van lymfeklieren of een CT- of MRI-scan. Wanneer dit nodig is, bespreekt uw behandelaar dit met u.

Nacontrole na een plaveiselcel­carcinoom

Als u een plaveiselcelcarcinoom van de huid heeft gehad, wordt u nog ten minste 5 jaar door de dermatoloog gecontroleerd. Bij de controles wordt het litteken zorgvuldig gecontroleerd en worden de aangrenzende lymfeklieren gevoeld.

lees meer

Nacontrole na een plaveiselcel­carcinoom

Als u een plaveiselcelcarcinoom van de huid heeft gehad, wordt u nog ten minste 5 jaar door de dermatoloog gecontroleerd. De hoeveelheid controles hangt af van het stadium van uw plaveiselcelcarcinoom, maar bijvoorbeeld ook van de hoeveelheid zonneschade die u aan uw huid heeft opgelopen in het verleden. Bij de controles wordt het litteken zorgvuldig gecontroleerd en worden de aangrenzende lymfeklieren gevoeld. Daarnaast wordt de gehele huid nagekeken op eventuele nieuwe plekken. Dit omdat er een verhoogde kans bestaat op het krijgen van andere huidkankerplekken als iemand ooit een keer huidkanker heeft gehad. Het is ook belangrijk om tussentijds zelf uw huid goed in de gaten te houden en bij nieuwe of veranderende plekken laagdrempelig de dermatoloog mee te laten kijken.

Behandeling bij een plaveiselcel­carcinoom

In de meeste gevallen is een plaveiselcelcarcinoom goed te behandelen. Welke behandeling voor u geschikt is, hangt onder andere af van de grootte, dieptegroei en de plek van de tumor en of sprake is van uitzaaiingen. Uw arts bespreekt de mogelijkheden en kiest samen met u de juiste behandeling.

  • De eerste keus van behandeling bij een plaveiselcelcarcinoom is om het door middel van een operatie te laten verwijderen.

    lees meer


Ondersteunende zorg bij huidkanker

Kanker en de behandeling van kanker kunnen zwaar voor u en uw naasten zijn. Niet alleen kunt u last hebben van lichamelijke klachten, ook op persoonlijk of professioneel vlak kunnen u en uw naasten tegen knelpunten aanlopen.

lees meer

Ondersteunende zorg bij huidkanker

Kanker en de behandeling van kanker kunnen zwaar voor u en uw naasten zijn. Niet alleen kunt u last hebben van lichamelijke klachten, ook op persoonlijk of professioneel vlak kunnen u en uw naasten tegen knelpunten aanlopen. Om deze knelpunten te herkennen èn bespreekbaar te maken, maken we tijdens uw behandeling op vaste momenten gebruik van de Lastmeter. De Lastmeter is een korte vragenlijst waarop u kunt aangeven hoe het met u gaat en welke problemen u mogelijk ervaart op lichamelijk, emotioneel, sociaal, praktisch en spiritueel gebied. Uw casemanager zal de vragenlijst met u doornemen en uw behoefte aan zorg met u in kaart brengen. Samen met uw casemanager en behandelend arts kunt u vervolgens beoordelen of een doorverwijzing naar een gespecialiseerde zorgverlener u kan ondersteunen bij uw behandeling(en).

Voor jongeren en jongvolwassenen (AYA’s, 18-35 jaar) en ouderen (70+) bieden we gespecialiseerde, leeftijdspecifieke ondersteuning. AYA’s kunnen terecht bij de AYA-poli; ouderen krijgen steun van een ouderenconsulent.


Afdeling Dermatologie

De afdeling Dermatologie richt zich op de behandeling van huidaandoeningen. Naast de zorg voor patiënten houden we ons ook bezig met onderwijs en onderzoek.

lees meer