Patientenzorg Behandelingen Bestraling en chemotherapie glioblastoom

Over de behandeling

Bij patiënten met een kwaadaardige hersentumor (glioblastoom) kiezen we voor een gecombineerde behandeling van radiotherapie en chemotherapie. De volledige behandeling duurt bijna 9 maanden. De behandeling bestaat uit 2 delen.

lees meer

Over de behandeling

Deel 1: 6 weken bestraling en gelijktijdige chemotherapie met temozolomide

Het eerste deel van de behandeling bestaat uit 6 weken bestraling (radiotherapie) in combinatie met chemotherapie. Voor de chemotherapie krijgt u het medicijn temozolomide. Dit medicijn (capsules) neemt u deze 6 weken iedere dag thuis in. Op werkdagen (maandag tot en met vrijdag) komt u naar het ziekenhuis voor de bestraling. We prikken deze periode regelmatig bloed bij u. Daarnaast heeft u wekelijks een afspraak op de polikliniek Medische Oncologie en een afspraak met de bestralingsarts. Zij bespreken met u hoe u de behandeling ervaart en of de behandeling goed verloopt.

Rustperiode van 4 weken

Na afronding van de eerste behandelperiode volgt een periode van 4 weken waarin u geen behandeling krijgt. In deze periode komt u nog wel op controle en onderzoeken we uw bloed. Aan het eind van deze 4 weken maken we een MRI-scan.

Deel 2: Vervolgbehandeling chemotherapie

Het tweede deel van de behandeling bestaat alleen uit chemotherapie. U neemt de medicijnen voor de chemotherapie 5 dagen achter elkaar in. Vervolgens stopt u 23 dagen met deze medicijnen. Dit noemen we een kuur. Daarna begint de volgende kuur met temozolomide. De temozolomide wordt voorgeschreven door de oncoloog. Hij of zij controleert uw bloed waarna een nieuwe kuur kan worden gestart. De medicatie worden door de apotheek van het Radboudumc verstrekt. In principe krijgt u 6 kuren. Na 3 kuren maken we een MRI-scan. Aan het begin van elke nieuwe kuur heeft u een afspraak met de verpleegkundig specialist of internist-oncoloog.

De volledige behandeling duurt bijna 9 maanden.

Tijdens de behandeling Waar moet u rekening mee houden?

De behandeling kan bijwerkingen geven. Bij bepaalde klachten moet u direct contact opnemen met het ziekenhuis. De behandeling kan de aanmaak van nieuwe bloedcellen door het beenmerg verminderen.

  • Door een daling van het aantal bloedplaatjes is uw bloed dunner en stolt het minder snel. U heeft hierdoor een verhoogde kans op bloedingen en blauwe plekken.

    lees meer


    Tekort aan bloedplaatjes (trombocytopenie)

    Trombocytopenie is een tekort aan bloedplaatjes (trombocyten) in het bloed. Bloedplaatjes spelen een belangrijke rol bij de bloedstolling. Door een daling van het aantal bloedplaatjes is uw bloed dunner en stolt het minder snel. U heeft hierdoor een verhoogde kans op:
    • Eeen neusbloeding die langer aanhoudt.
    • Blauwe plekken.
    • Bloed bij plassen.
    • Bloed bij hoesten.
    • Bloedend tandvlees.
    • Puntvormige bloedinkjes in de huid.
    • Bloed bij braken.
    • Bloed in de ontlasting.
    • Bij vrouwen kan de menstruatie anders zijn. Een menstruatie zal over het algemeen heviger zijn, maar kan als u chemotherapie heeft ook wegblijven.
    • In uitzonderlijke gevallen treden er spontane bloedingen op.

    Advies

    • Als u een van bovengenoemde klachten heeft, neem dan contact op met de behandelend arts.
    • Pas op met stoten (blauwe plekken) en krab geen wondjes open.
    • Als u een wondje heeft, druk dit dan een tijdje stevig dicht (bijvoorbeeld met een steriel gaasje). Daarnaast kunt u beter elektrisch scheren in plaats van met een mesje.
    • Probeer uw ontlasting soepel te houden door veel te drinken. Dit betekent dat u per dag 1,5 tot 2 liter moet drinken. Dit zijn 16 kopjes of 14 bekers per dag.
    • Gebruik bij het tandenpoetsen een zachte tandenborstel.
    • Neem uw temperatuur op onder uw arm of met een oorthermometer in plaats van in uw anus.

  • Tekort aan witte bloedlichaampjes (leukopenie)

    Leukopenie is een tekort aan witte bloedlichaampjes (leukocyten) in uw bloed. Deze witte bloedlichaampjes zorgen voor afweer tegen infecties. Als u hier een tekort aan heeft, dan bent u vatbaarder voor infecties. Bacteriën of ziekten die voor gezonden mensen ongevaarlijk zijn, kunnen bij u tot heftige reacties leiden met hoge koorts. Ongeveer 3 weken na het starten van de kuur heeft u de minste witte bloedlichaampjes. Dit heet een dipperiode. Hier kunt u niets tegen doen. U kunt wel een aantal maatregelen nemen om de kans op infecties in zo’n periode zoveel mogelijk tegen te gaan. Een infectie is onder andere te herkennen aan een lichaamstemperatuur van 38,5 graden Celcius of hoger. U kunt ook koude rillingen hebben. Afhankelijk van de plaats waar de infectie zit, kunt u last krijgen van de volgende klachten:
    • Slijm ophoesten.
    • Pijn bij het plassen.
    • Troebele urine.
    • Vaker plassen.
    • Pijnlijke plekken in uw mond of pijn bij het slikken.
    • Buikpijn.
    • Diarree.

    Advies

    • Als u een van bovengenoemde klachten heeft meet dan uw temperatuur. Neem bij een temperatuur van 38,5 °C of hoger contact op met uw behandelend arts.
    • Zorg voor een goede lichaamshygiëne (ga een keer vaker onder de douche of in bad).
    • Controleer eventuele wondjes op ontstekingsverschijnselen, zoals roodheid, warmte, zwelling en pijn.
    • Een goede mondverzorging is belangrijk.
    • Houd een normale dagbesteding aan, maar probeer uzelf tegen infecties van buitenaf te beschermen. Ga bijvoorbeeld niet op bezoek bij verkouden of zieke mensen. Zorg dat u bij ziekte in uw eigen gezin uw handen goed wast en oppast op met zoenen.
    • Ga niet zwemmen in een natuurbad. Dit verhoogd de kans op infecties.
    • Uw voeding kan ook een infectiebron zijn, houd rekening met wat u eet tijdens een periode van verminderde weerstand. Let goed op de hygiëne tijdens de bereiding en tijdens het eten van de maaltijd. Houd de kans op voedselvergiftiging zo klein mogelijk. Wees bijvoorbeeld voorzichtig met al klaargemaakte huzarensalade en snacks ‘uit de muur’. Eet geen rauwe eieren en/of rauw vlees.

  • Misselijkheid en braken

    Het kan zijn dat u last krijgt van misselijkheid en braken. Denk daarbij aan de volgende klachten:
    • Kokhalzen en braken.
    • Weinig of geen eetlust.
    • Maagklachten, zoals een vol gevoel of pijn.
    • Buikpijn of -krampen, opgezette buik, rommelingen in de buik.
    • Dorst.

    Advies

    • Eet verspreid over de dag vaker een kleine maaltijd.
    • Pas de maaltijden aan, neem geen producten waar u misselijk van wordt.
    • Drink veel, minimaal 2 liter per dag. Dit zijn 16 kopjes of 14 bekers per dag.
    • Medicijnen kunnen misselijkheid en braken verminderen of voorkomen. Het is belangrijk dat u de medicijnen altijd inneemt zoals u met uw behandelend arts heeft besproken. Houd u aan de vaste tijden om de medicijnen in te nemen, ook als u niet misselijk bent.

    Contact opnemen

    Neem contact op met uw arts bij de volgende klachten:
    • 24 uur of langer ernstig en aanhoudend braken.
    • Als u niet voldoende kunt drinken, minder dan 1,5 liter per dag. Dit zijn ongeveer 12 kopjes of 10 bekers.
    • Als u tekenen van uitdroging vertoont. Dit merkt u aan een droge mond, droge huid, weinig of niet meer kunnen plassen en donkere kleur urine.

  • Vermoeidheid

    Door de behandeling kunt u moe zijn. U heeft misschien voortdurend een gevoel van uitputting en lichamelijke of geestelijke inspanning kost meer moeite. De meest voorkomende klachten zijn:
    • Een (groot) gebrek aan energie.
    • Prikkelbaar.
    • Emotionele problemen, stemmingswisselingen.
    • Gebrek aan belangstelling voor de omgeving.
    • Slaperigheid en lusteloosheid.

    Advies

    De vermoeidheidsklachten kunnen na de behandeling nog lang aanhouden. De vermoeidheid kan veroorzaakt worden door lichamelijke, psychische en emotionele omstandigheden. U kunt het volgende doen:
    • Blijf lichamelijk actief, beweeg zoveel mogelijk. Als u minder doet, gaat uw conditie achteruit.
    • Uw energie is kostbaar, ga er zorgvuldig mee om.
    • Bepaal zelf waaraan u energie wilt besteden.
    • Wees duidelijk over wat u wel en niet kunt of wilt doen.
    • Vraag zo nodig hulp van familie of vrienden of schakel thuiszorg in.
    • Zorg dat u goed slaapt, houd u aan vaste tijden om naar bed te gaan en op te staan.
    • Doe op tijd leuke en ontspannende dingen.

Huidverzorging tijdens de bestralings­periode

Door de bestraling kan uw huid geïrriteerd raken. Om irritatie van uw huid zoveel mogelijk te beperken is het belangrijk dat een aantal adviezen opvolgt.

lees meer

Huidverzorging tijdens de bestralings­periode

( volgens de Landelijke consensus Werkwijze acute huidreacties radiotherapie 2018)
 
Door de bestraling kan uw huid geïrriteerd raken. Of u wel of geen huidreactie krijgt is van veel verschillende factoren afhankelijk. Huidreactie is een vaak voorkomende bijwerking op de behandeling. Huidreacties kunt u niet met preventieve maatregelen  voorkomen.
Hieronder vindt u de belangrijkste adviezen. Indien u vragen heeft kunt u altijd terecht bij uw verpleegkundig consulent op de radiotherapie.

Pas op voor verlies van eventuele aangetekende lijnen op het lichaam voor de behandeling bij alle onderstaande adviezen.
  • Draag makkelijk zittende kleding. Voorkom schurende randen/naden
  • Het gebruik van milde zeep is toegestaan
  • U mag normaal douchen en baden
  • Zwemmen (buiten, chloor) en sauna mag indien de huid geen reactie vertoont
  • Eigen huidverzorgingsproducten mag u blijven gebruiken, tenzij u irritatie bemerkt
  • Deodorant (liefst zonder alcohol) is toegestaan
  • Scheer bij voorkeur elektrisch in het gezicht. Indien nooit wondjes, dan mag het ook met het mes
  • Overige lichaamsbeharing in bestraald gebied bij voorkeur niet ontharen
  • Bij het ontharen niet harsen en geen ontharingscrème gebruiken
  • Aftershave gebruik  alleen voor een gevoelige huid in bestraald gebied
  • De huid niet onnodig blootstellen aan de zon in verband met risico op hypo- of hyperpigmentatie (huidverkleuringen). Zorg dat u niet verbrandt
  • Voor advies over zonnebrandcremes zie de adviezen op KWF.nl
  • Geen pleisters gebruiken in bestraald gebied 
  • Bij voorkeur geen sterk geparfumeerde producten/haarverf gebruiken
Indien een reactie ontstaat van de bestraalde huid, hoeft dit niet altijd pijnlijk te zijn. De huid droog houden is in dat geval een goede optie.

In geval van pijn, jeuk of andere klachten kunt u in overleg met uw verpleegkundig consulent of arts een recept krijgen voor verzachtende crème. Ook kunnen zij u mogelijk andere praktische adviezen geven.

De acute huidreactie ontstaan door bestraling, kan na de behandeling nog toenemen. Meldt uw verpleegkundige als uw huid open gaat na de bestraling.

Gemiddeld duurt het 2-4 weken voordat de huidreactie weer genezen is.

Contact opnemen

Neem direct contact op met het ziekenhuis bij de volgende symptomen. Contact opnemen kan dag en nacht met het spoednummer van Oncologie (024) 361 66 00.

  • Koorts/koude rillingen.
  • Rode onderhuidse bloedinkjes en/of bloedingen die niet spontaan stoppen.
  • Extreme vermoeidheid.
  • Combinatie van waterdunne diarree en braken.
  • Benauwdheid.
lees meer

Contact opnemen

Neem direct contact op met het ziekenhuis bij:
  • Koorts en/of koude rillingen. U heeft koorts bij een lichaamstemperatuur van 38.5 graden Celsius of meer, of als u langer dan een halve dag een temperatuur van 38 graden heeft. Om uw temperatuur goed te meten is het belangrijk om een werkende thermometer in huis te hebben.
  • Rode onderhuidse bloedinkjes en/of bloedingen die niet spontaan stoppen, bijvoorbeeld een bloedneus.
  • Extreme vermoeidheid.
  • Combinatie van waterdunne diarree en braken of diarree langer dan 24 uur.
  • Benauwdheid.
Contact opnemen kan dag en nacht met het spoednummer van Oncologie (024) 361 66 00

Instructie temozolomide innemen

Het is belangrijk dat u zich aan de voorschriften houdt voor het innemen van de medicijnen.

lees meer

Instructie temozolomide innemen

Deel 1: Combinatie bestraling en gelijktijdige chemotherapie

Tijdens het eerste deel van de behandeling neemt u de temozolomide 6 weken lang, iedere dag in. Ook in het weekend. De capsules temozolomide slikt u in zijn geheel door met een groot glas water. Kauw niet op de capsules. Op de dagen van bestraling (maandag tot en met vrijdag) moet u de temozolomide 1 uur vóór de bestraling innemen.

2 uur voor en 1 uur na de inname van de temozolomide mag u niet eten. U mag wel water drinken. In het weekend en op dagen dat u geen bestraling krijgt, moet u de temozolomide ’s ochtends innemen. Als u kort na de inname van de temozolomide moet overgeven, mag u die dag geen extra temozolomide innemen.

Deel 2: Vervolghandeling temozolomide na afloop van de radiotherapie

De temozolomide kuren beginnen 4 weken na afloop van de radiotherapie. De dosering van de temozolomide is in dit deel van de behandeling verhoogd. De temozolomide neemt u alleen de eerste 5 dagen van elke 4 weken in. Deze 4 weken vormen 1 kuur. U krijgt maximaal 6 van deze kuren.

2 uur voor en 1 uur na de inname van de temozolomide mag u niet eten. U mag wel water drinken. Met name tijdens de eerste 3 dagen van elke kuur raden we u aan om medicijnen tegen misselijkheid in te nemen. Als u kort na de inname van de temozolomide moet overgeven, mag u die dag geen extra temozolomide innemen.

Contact

Afdeling Medische Oncologie

(024) 361 88 00. Bij voorkeur bellen tussen 8.00 - 17.00 uur. Bij spoed zijn wij 24 uur per dag bereikbaar.
contact

Afdeling Radiotherapie

De afdeling Radiotherapie behandelt kanker door middel van bestraling (radiotherapie). Radiotherapie vernietigt kankercellen of remt deze in hun groei.

lees meer

Onze locaties


Radboudumc

Ingang: Ingang Radiotherapie
Route: 875

bekijk route

Radboudumc

Bezoekadres

Ingang Radiotherapie
Geert Grooteplein 32
6525GA Nijmegen

Routebeschrijving

Reis naar Geert Grooteplein 32
Ga naar binnen bij: Ingang Radiotherapie
Volg route 875

CWZ Nijmegen

Ingang: Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ)
Route: A53

bekijk route

CWZ Nijmegen

Bezoekadres

Canisius Wilhelmina Ziekenhuis
Weg door Jonkerbos 102
6532 SZ Nijmegen

U vindt de afdeling Radiotherapie onder het Spoedplein.

Routebeschrijving

Reis naar Weg door Jonkerbos 102
Ga naar binnen bij: Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ)
Volg route A53

Boxmeer

Ingang: Maasziekenhuis Pantein
Route: Radiotherapie

bekijk route

Boxmeer

Bezoekadres

Maasziekenhuis Pantein
Dokter Nuyensstraat 8
5835 DT Beugen

Volg de borden 'Radiotherapie'.

Routebeschrijving

Reis naar Dokter Nuyensstraat 8
Ga naar binnen bij: Maasziekenhuis Pantein
Volg route Radiotherapie