Na de keizersnede

Vaak onderzoekt de kinderarts je kindje direct na de geboorte. Daarna mag het kind naar je toe of wordt het in de couveuse gelegd. Dit hangt af van de reden voor de keizersnede, de zwangerschapsduur en hoe het met je kindje gaat.

Controles 

Na een keizersnede controleren we regelmatig je bloeddruk, polsslag, bloedverlies en hoeveel je plast. Via het infuus krijg je vocht toegediend. Bij een ruggenprik heb je een paar uur na de operatie nog geen controle over je benen. Langzaam komt het gevoel en de kracht in je benen terug.

Blaaskatheter

De blaaskatheter die de urine afvoert, geeft soms een onaangenaam gevoel. Meestal verwijdert de verpleegkundige de katheter de dag na de operatie.

Controle van je bloed

Je krijgt één keer per dag een injectie onder de huid van je buik of bovenbeen met een bloedverdunnend middel. Dit doen we om trombose te voorkomen. Vaak nemen we de dag na de operatie bloed af om te kijken of je bloedarmoede hebt. Als dat zo is, praat de arts met je over een bloedtransfusie of het gebruik van ijzertabletten.

De eerste dagen na de keizersnede

De eerste dagen ben je vaak nog slap en wat duizelig als je opstaat; dat wordt daarna steeds minder. Na één of twee dagen beginnen je darmen weer te werken. Je buik is vaak nog opgezet en je kunt pijnlijke krampen hebben. De dag na de operatie begin je meestal met eten. Dit hangt ervan af of je misselijk bent en of je darmen weer werken.

Naweeën

Kort na de keizersnede heb je pijn aan de wond en soms pijnlijke naweeën. Hiervoor krijg je pijnstillers. Je buik doet vaak pijn, niet alleen rond het litteken maar ook hoger, tot aan je navel. Bij het hechten van de huid gebruiken we meestal materiaal dat uit zichzelf oplost. Het hoeft niet te worden weggehaald. Andere hechtingen of nietjes verwijderen we meestal ongeveer een week na de operatie.

Borstvoeding

Na een keizersnede kun je borstvoeding geven. Het maakt niet uit of de keizersnede gepland was of niet. Ook het krijgen van narcose of een ruggenprik maakt niet uit. Wel is de conditie van je kind belangrijk. Als je kind in de couveuse ligt, kun je kolven. Je kunt de melk dan met een flesje geven.

Voedingsproblemen

Heeft je kind voedingsproblemen? Dan kunnen we de melk via een sonde geven. Dat is een dun slangetje dat in de maag van het kind uitkomt.

Borstvoeding

Gaat alles goed met je baby? Dan kun je bij een ruggenprik gebruikmaken van de eerste zuigreflex vlak na de geboorte en je kind meteen borstvoeding geven. Na narcose kun je je kind meestal de borst geven. Zo start de melkaanmaak en krijgt je kind meteen de eerste voeding. De eerste dag is je kind voeden terwijl je ligt vaak het prettigst.

Ontslag

Als er geen medische reden is om langer te blijven, mag je de derde dag na de keizersnede naar huis.

Wat is een keizersnede?

Een keizersnede is een operatie waarbij het kindje via je buikwand wordt geboren. lees meer

Wat is een keizersnede?

Een keizersnede is een operatie waarbij het kind via je buikwand wordt geboren. De operatie duurt ongeveer 45 minuten. De baby wordt meestal binnen een kwartier geboren. Daarna maakt de gynaecoloog de baarmoeder en de buik met hechtingen dicht.

Redenen voor een keizersnede

Bij een keizersnede kunnen complicaties optreden. Daarom adviseert de gynaecoloog adviseert een keizersnede alleen als:

  • een bevalling via de vagina niet mogelijk is;
  • een vaginale bevalling voor jou en/of je kindje risicovol is.

Een geplande keizersnede

Soms is al vóór de bevalling duidelijk dat een keizersnede nodig is. Bijvoorbeeld als je een operatie hebt gehad vanwege een ernstige verzakking. Meestal wordt tijdens de zwangerschap duidelijk dat een keizersnede nodig is, bijvoorbeeld:

  • als de placenta (moederkoek) voor de baarmoedermond ligt
  • als een vleesboom de indaling van het kind verhindert
  • als er complicaties zijn, zoals een placenta die onvoldoende werkt

Een geplande keizersnede noemen we ook wel een primaire keizersnede.

Een keizersnede tijdens de bevalling

Vaak wordt pas tijdens de bevalling duidelijk dat een keizersnede nodig is. Dit noemen we een secundaire keizersnede. We doen dit bijvoorbeeld als de bevalling lang duurt en/of het kindje te weinig zuurstof krijgt.  


Voorbereiden op een geplande keizersnede

Krijg je een geplande keizersnede? Dan kijken we vooraf hoe gezond je bent. We stellen vragen en doen lichamelijk onderzoek. lees meer

Voorbereiden op een geplande keizersnede

Krijg je een geplande keizersnede? Dan kijken we vooraf hoe gezond je bent. We stellen vragen en doen vaak een lichamelijk onderzoek, zoals het luisteren naar je hart en longen. Verder onderzoeken we je bloed en bespreekt de gynaecoloog of anesthesist of je de keizersnede onder narcose wil of met een ruggenprik. Soms kun je vooraf al een kijkje nemen op de afdeling waar je komt te liggen en krijg je informatie van de verpleegkundige.

De arts, verloskundige of verpleegkundige geeft je informatie over het herstelprogramma na de operatie. Ze vertellen je wat je zelf kunt doen om snel te herstellen.

Optimale voeding

Jouw genezingsproces verloopt beter als je voedingstoestand voor de operatie zo goed mogelijk is. De dag voor de operatie mag je gewoon eten en drinken. Meestal adviseert de arts dat je op de dag zelf nuchter moet zijn. Dat betekent dat je van tevoren niet meer mag eten of drinken. Je mag tot 6 uur voor de operatie een lichte maaltijd eten. Tot 2 uur voor de operatie mag je nog wel heldere dranken drinken, zoals thee en water.

PreOp voor de operatie

2 uur voor de operatie drink je 2 pakjes preoperatieve voeding van Nutricia (PreOp). Dit is dieetvoeding voor medisch gebruik ter voorbereiding op een geplande operatie, zoals een keizersnede. 

Het is een heldere, niet koolzuurhoudende, koolhydraatdrank met citroensmaak en is gluten- en lactosevrij. De koolhydraten in PreOp zorgen ervoor dat: 

  • je minder honger hebt vóór de operatie
  • je lichaam geen reserves verliest 
  • jij je beter voelt na de operatie 
  • je misschien korter in het ziekenhuis verblijft

Het gebruik

  • drink 2 uur vóór de operatie 2 pakjes achter elkaar op
  • PreOp is verpakt in pakjes van 200 milliliter
  • je kan PreOp direct uit het pakje drinken met een rietje, of in een glas schenken. 
  • gekoeld smaakt PreOp het beste
  • schud goed voor gebruik 
  • houdbaarheid:
    • ongeopend: bij kamertemperatuur houdbaar tot de datum die op de verpakking staat
    • geopend: afgesloten in de koelkast is het flesje maximaal 24 uur houdbaar

PreOp bestellen

Van de arts krijg je een machtigingsformulier. Daarmee kun je naar de Radboudapotheek om de PreOp te bestellen. Let erop dat je dit ruim voor de geplande operatie doet. De PreOp is namelijk niet altijd op voorraad bij de apotheek. 

Gemiddeld zijn de kosten voor 2 flesjes €3,99. Meestal vergoedt je zorgverzekeraar deze drinkvoeding. Houd wel rekening met een eventueel verplicht eigen risico. 

Vanaf twee uur voor de operatie mag je niets meer drinken, dus ook geen drinkvoeding. Wanneer je suikerziekte hebt mag je deze drinkvoeding niet gebruiken. 

Stoppen met roken

Tijdens de zwangerschap raden we je aan om te stoppen met roken. Als dit niet gelukt is, dan adviseren we je om het roken te stoppen voor de keizersnede. Ons advies is om ministens vier weken voor de operatie te stoppen met roken en dit tot de wond goed genezen is vol te houden. Roken zorgt voor een slechtere wondgenezing door verminderde zuurstof toevoer.

Pijnbestrijding

In de ochtend voordat je naar ons toe komt neem je 1000 mg paracetamol in. In principe krijg je een ruggenprik als verdoving tijdens de keizersnede. 


Wat kun je verwachten?

Een keizersnede kan horizontaal gemaakt worden (bikinisnede) of vertikaal (van de navel naar beneden). lees meer

Wat kun je verwachten?

Bijna altijd maakt de gynaecoloog een 'bikinisnede'. Dit is een horizontale (dwarse) snede van 10 of 15 centimeter vlak boven je schaambeen, ongeveer rond de haargrens. Soms maakt de arts een snede van de navel naar beneden. Na de snede in de huid snijdt de gynaecoloog het vet onder de huid en een laag verstevigend bindweefsel boven de buikspieren door.

De lange buikspieren lopen van de ribbenboog naar beneden. Die schuift de arts opzij, en vervolgens opent de gynaecoloog de buikholte. De blaas ligt voor een deel over baarmoeder heen. De blaas wordt losgemaakt van de baarmoeder en naar beneden geschoven. Daarna maakt de gynaecoloog een dwarse snede in de baarmoeder en haalt je kindje naar buiten. Vaak drukt hij daarbij op je buik.

Geboorte

Als je kindje geboren is, wordt de navelstreng doorgeknipt. Alles moet steriel blijven. Daarom mag de vader dit niet zelf doen, zoals bij een normale bevalling. Na het doorknippen van de navelstreng krijg je via het infuus antibiotica en een medicijn om de baarmoeder te laten samentrekken. Als de placenta geboren is, hecht de gynaecoloog de baarmoeder en de verschillende lagen van je buik.

Wie mag er bij een keizersnede aanwezig zijn?

Bij een ruggenprik mag je partner bij de keizersnede aanwezig zijn. Als je narcose krijgt, is je partner niet op de operatiekamer. Je partner is in de ruimte ernaast aanwezig waar het kindje nagekeken wordt. Tijdens de keizersnede wordt gewerkt met een doorzichtige doek waardoor je tijdens het moment van geboorte mee kunt kijken. Indien je foto’s wil maken mag dat, alleen filmopnames maken mag niet en het is niet toegestaan foto's te maken van personeel.

Na de keizersnede

Vaak onderzoekt de kinderarts jouw kind direct na de geboorte. Daarna mag het kind naar je toe en wordt het kind in de couveuse gelegd. lees meer

Herstel na de operatie

Voor jouw herstel gebruiken we een speciaal herstelprogramma met verschillende onderdelen. Het programma helpt je beter en sneller te herstellen. lees meer

Herstel na de operatie

Voor jouw herstel gebruiken we een speciaal herstelprogramma. Het programma, ook wel ERAS (Early Recovery After Surgery) genoemd, zorgt voor een beter en sneller herstel. Doordat je beter herstelt, kun je eerder weer naar huis. Een korter verblijf in het ziekenhuis zorgt voor een lager risico op infectie en bloedstolselvorming (trombose). Hier heb je zelf ook een belangrijke rol in.

De laatste jaren is uit onderzoek gebleken dat het programma goed werkt voor het herstel na een keizersnede. De belangrijkste onderdelen zijn: 

  • duidelijke informatie
  • goede zorg thuis van kraamzorg en partner
  • optimale voeding
  • optimale pijnbestrijding
  • goed kunnen bewegen buiten je bed


  • De verpleegkundige of de kraamverzorgende op de kraamafdeling geeft je informatie over de pijn die je kunt voelen na een keizersnede. Ook geven ze informatie over het bewegen buiten je bed, je voeding, het verzorgen van de wond en de pijnmedicatie die je kunt nemen. Daarbij zal de verpleegkundige of de kraamverzorgende ook uitleg geven over de verzorging van de baby en de voedingen. 

    Naar huis

    Hoe lang je na de keizersnede nog in het ziekenhuis blijft hangt af van je conditie en je herstel na de operatie. Samen met je gynaecoloog, de verloskundige en de verpleegkundige of kraamverzorgende van het ziekenhuis beslis je wanneer je naar huis gaat. Een kraamverzorgende zal je de eerste week thuis helpen. De verloskundige van je eigen praktijk komt een aantal keren in de eerste week langs om te kijken hoe het met jou en de baby gaat. Zij is het aanspreekpunt voor jou en de kraamverzorgende als er problemen zijn.

    Nacontrole

    Ongeveer 3 weken na je keizersnede belt de verpleegkundige uit het Radboudumc om te kijken hoe het met je gaat. Samen met haar beslis je waar en bij wie je op nacontrole wil komen. De nacontrole is ongeveer 6 weken na de keizersnede. Dit kan bij je eigen verloskundige, maar ook in het ziekenhuis.


Lokale anesthesie Plaatselijke verdoving

Bij lokale anesthesie wordt een klein stukje huid plaatselijk verdoofd, bijvoorbeeld om een wond te hechten. lees meer

Lokale anesthesie Plaatselijke verdoving

Bij lokale anesthesie wordt een klein stukje huid plaatselijk verdoofd. De plek waar u geopereerd wordt, wordt verdoofd door middel van meerdere prikken (vergelijkbaar met tandarts verdoving). Tijdens de ingreep bent u bij bewustzijn.

Soms wordt deze vorm van anesthesie gecombineerd met sedatie. Om een gedeelte van uw lichaam te verdoven, injecteert de anesthesioloog een verdovend middel rond de zenuwen die op pijn reageren. Meestal zijn de zenuwen die ander gevoel en bewegen mogelijk maken ook tijdelijk uitgeschakeld.

Bijwerkingen

Onvoldoende pijnstilling
Het kan gebeuren dat de verdoving niet voldoende werkt. Als het mogelijk is, krijgt u dan extra verdoving. Helpt dat niet, dan kiest de anesthesioloog samen met u een andere vorm van anesthesie. Bijvoorbeeld extra pijnstillers of algehele anesthesie.

Na de operatie
Het is normaal dat u na de behandeling tintelingen voelt in uw arm of been. Dit komt meestal omdat de verdoving nog niet helemaal is uitgewerkt. Ook kan het zijn dat de zenuw door de verdoving wat geïrriteerd is geraakt.

Toxische reacties
Tijdens of na het aanbrengen van de verdovingsvloeistof kan een deel hiervan in uw bloed terechtkomen. Dit merkt u door een metaalachtige smaak, tintelingen rond de mond, oorsuizen of een onrustig gevoel.

Na de verdoving

Als de verdoving is uitgewerkt krijgt u langzaam weer gevoel terug. Uw wond gaat geleidelijk aan pijn doen. Hiervoor kunt u pijnstillers innemen.


Huid-op-huidcontact na een keizersnede

Huid-op-huidcontact heeft een aantal voordelen. Het zorgt ervoor dat je baby kalm is, stabiel ademt en zich op de juiste temperatuur kan houden. lees meer

Weer naar huis

Je hebt een keizersnede achter de rug en krijgt het advies het de eerste zes weken thuis ‘rustig aan te doen’. Maar wat wordt hier mee bedoeld? Voor iedereen heeft dit begrip een andere betekenis; de één kan meer dan de ander. lees meer

Weer naar huis

Weer thuis

Eenmaal thuis zal je je niet meteen de oude voelen. De vermoeidheid duurt vaak langer dan de gebruikelijke zes weken na de bevalling. Dit is heel begrijpelijk je bent tenslotte niet alleen bevallen, maar hebt ook een operatie ondergaan. Geef toe aan de vermoeidheid, doe rustig aan en accepteer de hulp die wordt aangeboden. Voor de gehele periode van genezing geldt: probeer te luisteren naar je lichaam. Als je meer doet dan goed voor je is, zal de genezing langer op zich laten wachten. Bekijk in het ziekenhuis al of je thuis extra hulp nodig hebt voor jou en je kind. Misschien kan je een regeling treffen met vrienden of familie of is het inschakelen van thuiszorg nodig. Concentreer je aandacht in de eerste plaats op je baby en de werkzaamheden die met de verzorging te maken hebben. Dat is het belangrijkste.

Houd rekening met het volgende

  • Concentratievermogen kan tijdelijk verminderd zijn. De mate waarin is afhankelijk van het soort narcose (ruggenprik of algehele narcose) dat je hebt gehad.
  • Je kan gerust douchen. Als je geen bloedverlies meer hebt, mag je weer in bad.
  • De wond is na ongeveer 6 weken genezen. Als je geen vaginaal bloedverlies meer hebt, kan je dan weer gaan zwemmen.
  • Jouw conditie vraagt om aanpassing van je werkzaamheden in huis.

Enkele richtlijnen

  • Vermijd rek- en strekbewegingen die pijn veroorzaken in het wondgebied (ramen zemen, was ophangen, bed opmaken en stofzuigen).
  • Als je moet bukken, probeer dat dan door de knieën te buigen en de rug recht te houden.
  • Je kan beter geen zware dingen tillen, zoals vuilniszakken, emmers water of grote kinderen.
  • Traplopen en fietsen kan je geleidelijk opvoeren.
  • Je mag geen zware buikspieroefeningen doen (bijvoorbeeld vanuit rugligging naar zit komen). Het is wel goed regelmatig de buikspieren aan te spannen (bekken kantelen), en je bekkenbodemspieren te trainen (de spieren die je gebruikt bij het ophouden van de urine).
  • Maak je wandelingen niet te lang.
  • Alles wat je zittend kunt doen is toegestaan, zoals voorbereidingen treffen voor het eten en de was vouwen.
  • Je mag gewoon autorijden
  • Seksuele activiteit is pas aan te raden wanneer er geen bloedverlies meer is en de wond niet te pijnlijk aanvoelt.
Het lijkt misschien of je niet veel mag doen, maar dat is niet zo. Het genezingsproces vertraagt als je niets zou doen. Je merkt zelf het beste wanneer je aan uitbreiding van activiteiten toe bent. Na ongeveer zes weken heb je een controleafspraak met de gynaecoloog op de polikliniek Verloskunde en Gynaecologie.

Ten slotte

Jij en je partner hadden zich de bevalling misschien anders voorgesteld. Bij een algehele narcose komt daar nog bij dat je de geboorte van uw kind niet bewust hebt kunnen meemaken. Spreek hier zoveel mogelijk over. Indien je behoefte hebt ervaringen uit te wisselen met lotgenoten, kan je contact opnemen met:
Vereniging Keizersnede-Ouders
Contrabas 53
4876 VG Etten-Leur
Telefoonnummer: 076 - 503 71 17

Risico's

Iedere operatie brengt risico's met zich mee, ook een keizersnede. Ernstige complicaties zijn gelukkig zeldzaam. Zeker als je gezond bent. Er zijn een aantal complicaties die het meest voorkomen. lees meer

Risico's

Elke operatie brengt risico's met zich mee, ook een keizersnede. Ernstige complicaties zijn gelukkig zeldzaam, zeker als je gezond bent. De meest voorkomende complicaties zijn:
  • bloedarmoede
  • blaasontsteking
  • nabloeding in de buik
  • bloeduitstorting in de operatiewond
  • infectie
  • trombose
  • beschadiging van de blaas
  • darmen die niet goed op gang komen (ileus)

De volgende bevalling

Wil je na een keizersnede weer zwanger worden? Dan adviseren we om een jaar te wachten. Dan kan het litteken in je baarmoeder goed genezen. Soms is bij een volgende bevalling weer een keizersnede nodig. Dit hangt af van de reden van de keizersnede. Je kunt dit met je arts bespreken bij de nacontrole. Na een keizersnede, moet je bij vervolgzwangerschappen altijd in het ziekenhuis bevallen. Dit vanwege medische redenen.

Verwerken

Iedere vrouw beleeft een keizersnede op haar eigen manier. Sommige vrouwen zijn teleurgesteld dat ze geen normale bevalling hebben gehad, omdat ze door de narcose de geboorte van hun kind niet bewust mee hebben gemaakt. Andere vrouwen hebben moeite om aan hun kind te wennen. We raden je aan om over deze gevoelens te praten met je partner of met vrienden/familie. Of bij een volgende zwangerschap met je gynaecoloog, verloskundige of huisarts. Sommige vrouwen helpt het om met andere vrouwen te praten die hetzelfde hebben meegemaakt. Je kunt hiervoor contact opnemen met de Vereniging Keizersnede Ouders.

Behandeling Bevalling na eerdere keizersnede

In het verleden ben je een keer bevallen via een keizersnede. Je bent nu weer zwanger en gaat straks bevallen. Mogelijk heb je al nagedacht over de manier van bevallen: weer een keizersnede of vaginaal proberen? lees meer

Verloskunde

De afdeling Verloskunde wil graag een betrouwbare partner zijn en je zo veilig, vriendelijk en persoonlijk mogelijk begeleiden tijdens zwangerschap, bevalling en kraamtijd. lees meer

Onze mensen

  • Medewerkers
  • Intranet