Patientenzorg Behandelingen Prostaat--verwijdering

Over prostaatverwijdering

Radicale prostatectomie is een operatie waarbij de gehele prostaat en (deel van) de zaadblaasjes worden verwijderd in verband met prostaatkanker. Het doel is om de gehele prostaat, inclusief de tumor, en zaadblaasjes te verwijderen.

lees meer

Over prostaatverwijdering

Radicale prostatectomie is een operatie waarbij de gehele prostaat en (deel van) de zaadblaasjes worden verwijderd in verband met prostaatkanker. Het doel is om de gehele prostaat, inclusief de tumor, en zaadblaasjes te verwijderen. Radicale prostatectomie kan open of robot-geassisteerd worden uitgevoerd. Een open radicale prostatectomie (RRP) is een open operatieprocedure waarbij via een snede in de onder buik de prostaat wordt verwijderd waarna de blaas en de urinebuis weer aan elkaar worden gehecht. De gemiddelde opnameduur bij een open radicale prostatectomie is 5 dagen.


Contact

Polikliniek Urologie

bereikbaar tussen 8.00 -17.00 uur (volg het keuzemenu)
(024) 361 38 03

Prostaat­verwijdering in het CWZ

Het Radboudumc werkt samen met het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ) en Catharina Ziekenhuis Eindhoven (CZE) onder de naam Prosper samenwerkende prostaatkankerklinieken.

lees meer

Prostaat­verwijdering in het CWZ

Prosper samenwerkende prostaatkankerklinieken

Het Radboudumc werkt samen met het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ) en Catharina Ziekenhuis Eindhoven (CZE) onder de naam Prosper samenwerkende prostaatkankerklinieken. Binnen Prosper worden alle patiënten die in aanmerking komen voor operatieve prostaatverwijdering (radicale prostatectomie) behandeld in het CWZ door urologen uit hun eigen ziekenhuis.

Diagnose en behandeling

Als uw huisarts bij u prostaatkanker vermoedt en u doorverwijst naar het Radboudumc, dan krijgt u bij het Radboudumc het benodigde onderzoek en de diagnose. Wanneer daar uit blijkt dat uw prostaat operatief moet worden verwijderd, dan gebeurt dat met de Da Vinci Xi robot van het CWZ. U wordt daar geopereerd door uw eigen uroloog samen met een toegewijd chirurgisch team. De robot wordt aangestuurd door de menselijke handen van uw uroloog en voert dus geen zelfstandige handelingen uit.
 
Na de operatie gaat u naar de verpleegafdeling in het CWZ, waar u wordt geholpen door een team van in oncologie gespecialiseerde verpleegkundigen. Daar verblijft u twee tot drie dagen en ontvangt u ook de eerste zorg. Als u het CWZ verlaat, kunt u voor de nodige nazorg weer gewoon terecht in het Radboudumc.

Prostaatverwijdering met de operatierobot

Robot-geassisteerde radicale prostatectomie (RARP) is een soort kijkoperatie waarbij de hele prostaat wordt verwijderd. Door op deze manier te opereren is de kans dat alle kankercellen zijn verwijderd groter en het risico op bijwerkingen als incontinentie en erectieproblemen kleiner. De robot stelt urologen in staat nauwkeuriger te opereren, de operatie verloopt sneller en met minder bloedverlies. Na de operatie hebben patiënten minder pijnklachten en herstellen ze sneller.

Prosper: een gespecialiseerd team op één locatie

Bij Prosper bent u in goede handen. Het team van de samenwerkende klinieken bestaat uit 4 urologen, 3 medisch oncologen, 2 radiotherapeuten, 3 radiologen, 3 pathologen en 3 nucleair geneeskundigen. Samen hebben zij al meer dan duizend operaties uitgevoerd. Hier vindt u meer informatie over Prosper, samenwerkende prostaatkanker klinieken.

Voorbereiding

Voorafgaand aan de operatie zijn er een aantal dingen die u ter voorbereiding moet doen. Denk hierbij aan nuchter blijven of medicatiegebruik.

lees meer

Voorbereiding

Voordat u een operatie of ingreep bij ons krijgt, is het belangrijk om met de volgende zaken rekening te houden:
  • Koorts of griep
    Heeft u een aantal dagen voor de ingreep koorts of griep, neem dan contact op met de opnameplanning.
  • Scheren / crème
    U mag 5 dagen voor de ingreep de plek waar u wordt geopereerd niet scheren. Ook vragen wij u om geen vette crème te smeren op de dag van de operatie.
  • Sieraden, make-up, brillen en lenzen
    U mag tijdens de operatie geen make-up, sieraden, contactlenzen, bril of gebitsprothese dragen. Als dit erg vervelend is voor u, overleg dit dan met de anesthesioloog. Het is tegenwoordig niet meer nodig om nagellak of kunstnagels voor een operatie of onderzoek te verwijderen.
  • Piercings
    Piercings op de plek waar u geopereerd wordt of die in de mond, lippen, tong of neus zitten, moeten vooraf verwijderd worden. Ook scherpe piercings, of piercings waar u op ligt moeten verwijderd worden. Andere piercings mogen blijven zitten. Overleg dit met uw anesthesioloog.
  • Medicijnen
    De anesthesioloog bespreekt met u welke medicijnen u mag blijven gebruiken en welke u tijdelijk moet stoppen. U mag eventuele medicijnen tot 1 uur voor de behandeling innemen met een paar slokken water. Neem contact op met de preoperatieve polikliniek Anesthesiologie als uw medicatiegebruik is gewijzigd voorafgaand aan een operatie of onderzoek.
  • Roken
    U kunt zelf een grote bijdrage leveren aan uw herstel en de kans op complicaties verkleinen door uw lichamelijke conditie te verbeteren, gezonde voeding te eten en te stoppen met roken. Om infecties te voorkomen, de genezing van de operatiewond te verbeteren en voor uw algehele gezondheid raden wij u zéér dringend aan ruim vóór de geplande ingreep te stoppen met roken. Voor hulp hierbij kunt u terecht bij uw huisarts. Rook in ieder geval niet op de dag van de ingreep.

Nuchter zijn

Het is belangrijk dat u nuchter bent tijdens de operatie. Tot 8 uur voor een operatie of onderzoek mag u uw normale voeding eten, incl. vette of vleesrijke. In de praktijk houdt dit in dat u de avond voor een operatie of onderzoek vanaf middernacht niets meer mag eten. Tot 2 uur voor een operatie of onderzoek mag u nog wel waterige vloeistoffen drinken, zoals: water, koffie en thee (zonder melk, maar suiker mag wel), sap zonder pulp en aanmaaklimonade of frisdrank. Wij raden u aan om voldoende te blijven drinken. Eventuele medicijnen mag u zelfs tot 1 uur voor een operatie of onderzoek met enkele slokjes water innemen.

Keuzehulp anesthesie

Om de operatie goed te kunnen doorstaan, krijgt u ‘anesthesie’ (verdoving) en pijnstilling. In deze keuzehulp krijgt u uitleg over de verschillende vormen van anesthesie en pijnstilling, plus de voor- en nadelen hiervan.
Bekijk hier de keuzehulp anesthesie.

Voorbereiding op de afdeling

  • Kleding
    In verband met de hygiëne krijgt u een speciaal blauw operatiehemd aan. Op het operatiecomplex krijgt u een operatiemuts.
  • Premedicatie
    Ter voorbereiding op de anesthesie krijgt u vóór de ingreep vaak al enkele tabletten. Meestal zijn dit pijnstillers waardoor u na de ingreep minder pijn hebt. Soms gaat het om een middel dat angst of spanning vermindert.

Veiligheid

Rondom uw behandeling zijn diverse veiligheidsmomenten ingebouwd. Regelmatig wordt bijvoorbeeld naar uw naam, geboortedatum gevraagd. Vlak voordat de ingreep start vindt de zogenaamde ’Time out’ plaats. Hiermee verzekeren we dat u de juiste patiënt bent en dat u de juiste behandeling krijgt.

De behandeling (operatie, onderzoek of ingreep)

De verpleegkundige brengt u in uw bed naar de operatie- of behandelafdeling. Daar ziet u de anesthesioloog en de anesthesiemedewerker. Één van beide is voortdurend bij u. Voordat u de verdoving krijgt toegediend, krijgt u:
  • elektrodes op de borst om uw hartslag te meten
  • een dopje op uw vinger om het zuurstofgehalte in uw bloed te controleren
  • een bloeddrukband om uw arm om uw bloeddruk te meten
  • een infuus in uw hand of arm waarmee we vocht en medicijnen kunnen toedienen

Behandeling Bekken­fysiotherapie bij prostaatoperatie

Na een prostaatoperatie kunnen uw spieren de blaas soms niet goed afsluiten. Dit geeft ongewenst urineverlies. Met oefeningen kunt u uw spieren trainen. Het is verstandig om hier al voor de operatie mee te beginnen.

lees meer

Behandeling Anesthesie

Als u naar het Radboudumc komt voor een operatie dan krijgt u te maken met anesthesie (verdoving of narcose). Ook voor andere ingrepen, zoals een behandeling of onderzoek, is anesthesie soms nodig. Anesthesie zorgt ervoor dat u tijdens de behandeling geen pijn heeft.

lees meer

Tijdens de operatie

U wordt geopereerd onder narcose. Dit houdt in dat u niets voelt.

lees meer

Tijdens de operatie

Veiligheid

We willen dat uw operatie veilig verloopt. Daarom neemt het hele team voordat de operatie begint een zogeheten ‘Time out’. We controleren uw naam, geboortedatum, het deel van uw lichaam dat we gaan opereren en welke dingen we daarvoor nodig hebben.

Verloop van de operatie

U wordt geopereerd onder narcose. Dit houdt in dat u niets voelt.

Bij een open radicale prostatectomie (RRP) wordt via een snede in de onderbuik de prostaat met zaadblaasjes in zijn geheel verwijderd. Meestal worden de omliggende lymfeklieren ook verwijderd. De blaas wordt daarna weer vastgehecht aan de plasbuis.
 
Bij een robot-geassisteerde laparoscopische radicale prostatectomie (RALP) worden kleine sneetjes in uw onderbuik gemaakt en wordt de prostaat met behulp van een robot verwijderd. In beide gevallen brengt de uroloog een katheter in om de plasbuis en de blaas te helpen genezen. In de meeste gevallen wordt de katheter na ongeveer 7-10 dagen verwijderd.
 
Het weggenomen weefsel wordt in het laboratorium verder onderzocht op soort, grootte en uitgebreidheid van de prostaattumor (PA-onderzoek). De uitslag kan een tot twee weken op zich laten wachten. De uroloog bespreekt na deze periode met u de uitslag van dit onderzoek en de eventuele vervolgcontroles of -behandeling.


Bijwerkingen van prostaat­verwijdering

Na een prostaatverwijdering heeft u kans op incontinentie en impotentie.

lees meer

Bijwerkingen van prostaat­verwijdering

Na een prostaatverwijdering heeft u:

  • de kans dat u uw plas niet meer kunt ophouden (incontinentie)
  • de kans dat u geen (goede) erectie meer kunt krijgen (impotentie)

Incontinentie

Het is mogelijk dat u na verwijdering van de blaaskatheter tijdelijk ongewild urine verliest (incontinentie). Meteen na de operatie krijgen bijna alle mannen hier in meer of mindere mate mee te maken. In 90% van de gevallen verdwijnt dit na verloop van tijd geleidelijk, vaak door training van de bekkenbodemspieren. De oncologieverpleegkundige van de polikliniek geeft u informatie over gespecialiseerde bekkenbodemtherapeuten bij u in de buurt. Het is raadzaam om al voor de operatie de bekkenbodemtherapeut te bezoeken. Bij de overige 10% is de incontinentie blijvend. Als u na ongeveer 6 maanden nog steeds regelmatig urine verliest, bespreek dit dan met uw behandelend arts.

Bij ontslag krijgt u incontinentiemateriaal mee. Hierbij zit informatie over de verschillende materialen en hoe u deze kunt verkrijgen. Mocht u vragen hebben over incontinentiemateriaal, dan kunt u terecht bij de oncologieverpleegkundige of de incontinentieverpleegkundige op de polikliniek Urologie.

Impotentie

De operatie kan gevolgen hebben voor uw seksueel functioneren. Omdat de prostaat en zaadblaasjes verwijderd zijn, is het niet meer mogelijk een zaadlozing te krijgen. Het is nog wel mogelijk een orgasme te krijgen, dit noemt men ook wel een ‘droog orgasme’. Ook kunnen er tijdens de operatie zenuwen beschadigd zijn, waardoor een erectiestoornis kan optreden. De zenuwbundels die ervoor zorgen dat een man een erectie kan krijgen, bevinden zich links en rechts onder de prostaat. Vanzelfsprekend probeert de uroloog (indien dit oncologisch verantwoord is) deze zenuwbundels zoveel mogelijk te sparen. Maar tijdens de operatie is niet altijd te beoordelen of dit ook is gelukt. De eerste weken/maanden na een prostaatoperatie krijgen bijna alle mannen te maken met een erectiestoornis. Of de erectie weer terugkomt op het niveau van voor de operatie heeft te maken met verschillende factoren, zoals:
  • Is er zenuwsparend (aan een of aan beide kanten) geopereerd?
  • Hebben de zenuwbundels tijdelijk of blijvend schade opgelopen door de operatie?
  • Waren er voor de operatie al erectieproblemen?
  • Medicatie die invloed heeft op de erectie.
  • U kunt uw ervaringen ook bespreken met uw uroloog. Hij of zij kan u adviseren over mogelijke therapieën en u eventueel verwijzen naar de verpleegkundig specialist andrologie of een seksuoloog voor verdere begeleiding.

Na de operatie

De eerste 6 weken na de operatie moet u het rustig aan doen.

lees meer

Na de operatie

Na de operatie wordt u wakker op de verkoeverkamer. Hier herstelt u van de narcose. Daarna brengen we u naar de verpleegafdeling.

Nazorg

De eerste 6 weken na de operatie moet u het rustig aan doen. U mag niet:

  • fietsen
  • zwaar tillen
  • zwaar huishoudelijk werk doen

Na 6 weken kunt u deze activiteiten weer langzaam opbouwen. U kunt na de operatie moe zijn. Het kan wel een half jaar duren voordat u uw oude conditie terug heeft. Als u pijn heeft, mag u paracetamol nemen. U mag maximaal 4 keer per dag één of twee tabletten van 500 mg.

Autorijden

Afhankelijk van de bepalingen van uw verzekering mag u na een laparoscopische/kijkoperatie (kleine sneetjes) na 2 weken weer autorijden. Na een grote buik operatie (grote snede) mag u afhankelijk van de bepalingen na 4 weken weer autorijden.

In bad

De eerste 2 weken na de operatie mag u thuis gewoon douchen. Als alle wondjes dicht zijn mag u 2 weken na de operatie weer in bad, zwemmen of de sauna bezoeken. 

Katheter

Tijdens de operatie maken we uw urinebuis los en weer opnieuw vast. De blaaskatheter zorgt ervoor dat uw urinebuis goed kan genezen. U heeft de katheter ongeveer 7 tot 10 dagen. Via de blaaskatheter loopt uw urine in de katheterzak. Soms lekt er urine langs de katheter. Deze urine kan er bloederig uitzien. Dit gebeurt vooral als u opstaat of als u naar de wc moet. Als er urine lekt, is dat niet erg, maar wel vervelend. Bij de apotheek kunt u incontinentiemateriaal halen. Controleer regelmatig of er urine in de katheterzak loopt. Zo weet u zeker dat de katheter niet verstopt zit.

Maak elke keer dat u zich wast het katheterslangetje schoon. Maak het slangetje schoon op de plek waar de katheter in het plasgaatje verdwijnt. Gebruik lauw water. Zolang u een katheter heeft, moet u extra drinken en per dag minimaal 1,5 liter urine aanmaken.

Waarschuw uw arts

Waarschuw uw arts als:

  • u pijn heeft die niet weg gaat, ook niet als u paracetamol slikt.
  • de katheter eruit is gegaan.
  • u meer dan 38 °C koorts heeft.
  • als u een koude rilling heeft gehad.
  • er 2 tot 3 uur geen urine in de katheterzak komt.
  • uw urine erg bloederig is en dit met veel drinken niet verdwijnt.

Controle

Na de operatie komt u regelmatig bij de uroloog en verpleegkundig specialist op controle:

  • in het eerste jaar elke 3 maanden
  • vanaf het tweede jaar elke 6 maanden


Naar uw afspraak Verpleegafdeling Urologie en Gynaecologie (C5)

Bezoekadres

Radboudumc hoofdingang
Geert Grooteplein Zuid 10
6525 GA Nijmegen

Routebeschrijving

Reis naar Geert Grooteplein Zuid 10
Ga naar binnen bij: Hoofdingang
Volg route 751

Prostaatkanker

Bij prostaatkanker is er sprake van een ongeremde groei van de klierbuisjescellen van de prostaat.

lees meer

Afdeling Urologie

De specialisten van de afdeling Urologie onderzoeken en behandelen patiënten met aandoeningen aan de nieren, urinewegen of geslachtsorganen.

lees meer