Patientenzorg Onderzoeken Array analyse

Wat is array analyse?

Array analyse is een techniek waarmee we de oorzaak van erfelijke aandoeningen kunnen opsporen. We bepalen hierbij of de juiste hoeveelheid materiaal van de chromosomen aanwezig is.

lees meer

Wat is array analyse?

Met array analyse onderzoeken we of het chromosomenmateriaal in normale hoeveelheid aanwezig is. Er wordt gekeken of er kleine stukjes van chromosomen ontbreken, er juist te veel aanwezig zijn en of er een bijdrage is van iedere ouder. Dit laatste kan aanwijzingen geven voor een specifieke aandoening of een vorm van overerving.

Waarom array analyse?

De consequenties van een chromosoomafwijking kunnen wisselen. Deze consequenties zijn onder andere afhankelijk van de grootte van de gevonden afwijking en de betrokken genen. Het stellen van een diagnose is vaak nuttig; u weet nu waar de aandoening door veroorzaakt wordt. Daarnaast kan een diagnose inzicht geven in eventueel te verwachten andere gezondheidsproblemen. Ten slotte kan een diagnose helpen om de kans op herhaling te bepalen binnen uw gezin of de familie.

Over genen en chromosomen

Chromosomen zijn dragers van ons erfelijk materiaal. Een chromosoom bestaat uit DNA en genen. Als iemand een erfelijke aandoening heeft, functioneren één of meerdere genen niet goed.

lees meer

Over genen en chromosomen

In iedere cel van je lichaam zitten chromosomen. Op de chromosomen liggen genen. Een gen is een stukje DNA. Elk gen beschrijft de code van een kenmerk, die (mee)bepaalt hoe u er uit ziet en hoe uw lichaam werkt. Normaal gesproken bevat iedere lichaamscel 46 chromosomen, verdeeld over 23 paren. Van elk paar chromosomen is 1 chromosoom afkomstig van de vader en 1 van de moeder. De paren 1 tot en met 22 zijn voor mannen en vrouwen gelijk. Het 23e paar chromosomen bevat de geslachtschromosomen. Dit zijn voor vrouwen 2 X-chromosomen, en voor mannen 1 X-chromosoom en 1 Y-chromosoom.

Een chromosoom bestaat uit DNA en genen. Mensen hebben ongeveer 20.000 genen. Alle genen hebben een specifieke functie.  Als iemand een erfelijke aandoening heeft, functioneren één of meerdere genen niet goed. Dit komt omdat er genen ontbreken, er te veel zijn of omdat er een afwijking in een bepaald gen aanwezig is. Het opsporen van een fout in het DNA kan helpen bij het stellen van een diagnose bij de patiënt.  Dit kan ook van belang zijn voor  familieleden.

Kosten

Uw zorgverzekeraar vergoedt array analyse. Als u dit jaar nog geen medische kosten heeft gehad kan de test wel ten koste gaan van uw eigen risico. Kinderen onder de 18 jaar hebben geen eigen risico.

Het onderzoek

Voor het onderzoek nemen we bloed u af. Soms is het ook nodig dat we bloed afnemen bij uw ouders.

Contact

Polikliniek Klinische Genetica

(024) 361 39 46

Contact

De uitslag

Er zijn verschillende uitslagen mogelijk. Het kan zijn dat we een afwijking in uw DNA vinden. Het is ook mogelijk dat we geen veranderingen vinden. Vaak wordt een verandering gevonden waarvan de betekenis onduidelijk is en meer onderzoek nodig is. Er bestaat een kleine kans op een nevenbevinding.

lees meer

De uitslag

Na het onderzoek zijn 4 uitslagen mogelijk:
  1. We vinden een afwijking in het DNA die zeker de oorzaak is van de erfelijke aandoening. Dit wordt met u besproken. Ook hoort u of deze DNA-afwijking bij andere familieleden aanwezig kan zijn en of zij een verhoogde kans hebben om de aandoening te krijgen.
  2. We vinden geen afwijkingen in het DNA die de aandoening kunnen verklaren. We bespreken dan de eventuele mogelijkheden voor verder onderzoek met u.
  3. We vinden één of meerdere veranderingen in het DNA waarvan de betekenis niet meteen duidelijk is. In dat geval is verder onderzoek nodig, bijvoorbeeld bij familieleden. U kunt zelf beslissen of u uw familie informeert en/of vraagt om mee te doen aan het onderzoek. Wij benaderen uw familie nooit zelf.
  4. Het onderzoek is bedoeld om de oorzaak van de aanwezige aandoening op te sporen. Maar omdat bij het onderzoek meerdere genen worden onderzocht, is er ook een kleine kans dat er bij toeval een aanleg voor een andere ziekte wordt gevonden. Dit noemen we een nevenbevinding. We zouden bijvoorbeeld kunnen ontdekken dat iemand een verhoogde kans heeft op het krijgen van kanker of op een ziekte van de hartspier. Dit kan belangrijke gevolgen voor de patiënt zelf hebben, maar ook voor familieleden.
    Als er sprake is van een nevenbevinding, wordt dit besproken in een onafhankelijke commissie van specialisten. Als uit dit overleg blijkt dat het in belang van de patiënt is om deze informatie te hebben, dan brengt de commissie de arts op de hoogte van de nevenbevinding. Vervolgens bespreekt de arts de bevinding met u.
In alle gevallen brengt uw eigen arts u op de hoogte van de uitslag van het onderzoek.

Opslag van materialen en gegevens

Voor het onderzoek nemen we bloed bij u af. Dit slaan we op bij de afdeling Genetica. Ook worden de genetische data opgeslagen.

lees meer

Opslag van materialen en gegevens

Voor het onderzoek nemen we bloed af. Soms is het ook nodig dat we bloed afnemen bij  ouders. Het materiaal dat we niet gebruiken voor het onderzoek slaan we op bij de afdeling Genetica en wordt bewaard zoals wettelijk vastgelegd.
 
Omdat we meer willen weten over erfelijke aandoeningen is het belangrijk om de gegevens van alle onderzochte patiënten te verzamelen. De onderzoeksgegevens worden daarom opgeslagen bij de afdeling Genetica van het Radboudumc. Dit doen we onder code. Dit houdt in dat we uw persoonsgegevens niet opnemen. Zo kunnen de gegevens anoniem met andere onderzoeksgroepen worden uitgewisseld. De code is in beheer van uw behandelend arts. Als de onderzoeker iets ontdekt wat voor u van belang is, dan wordt dit aan uw behandelend arts gemeld. Hij of zij zal u vervolgens informeren. Voor het onderzoek vragen wij uw schriftelijke toestemming. U heeft het recht om op elk moment uw toestemming in te trekken, zonder dat dit van invloed is op de kwaliteit van uw behandeling. Voor meer informatie of als u uw toestemming wilt veranderen, dan kunt u terecht bij uw arts.
 

Erfelijkheids­advisering (Klinische Genetica)

Bij erfelijkheidsonderzoek zoeken we uit of een ziekte of aangeboren afwijking, van uzelf of een familielid, erfelijk is. Voor erfelijkheidsonderzoek kunt u terecht op de polikliniek klinische genetica.

lees meer
  • Snel naar