De alvleesklier van Willem (63) werd verwijderd, maar nu loopt hij de 4Daagse ‘Door hulp met bewegen en voeding ging ik fitter de operatie in’

Jacques Peters, verpleegkundige en casemanager Centrum voor Oncologie ‘Ik zeg altijd: gebruik die wachttijd om fitter te worden’

‘Wanneer patiënten een grote operatie moeten ondergaan, zoals een alvleesklierverwijdering, neem ik hen als casemanager mee op sleeptouw. Ik leg niet alleen uit wat de operatie voor hen gaat betekenen, maar neem ook het hele traject door. Van infusen vlak na de operatie tot wat er lichamelijk verandert na zo’n alvleesklierverwijdering en hoe je daarmee kunt omgaan, we bespreken het allemaal. Daarnaast zet ik afspraken met bijvoorbeeld de anesthesioloog in werking en bespreek ik ons Fit4Surgery-traject. Dit programma startten we in 2021 met darmkankerpatiënten. Zij bleken met dit zogeheten prehabilitatieprogramma, gericht op gezonde voeding en meer beweging, minder kans te hebben op complicaties na een operatie. Bovendien lagen ze korter in het ziekenhuis en herstelden ze sneller. Daarom bieden we het nu ook aan andere patiënten met grote operaties aan.’

Eiwitrijke voeding

‘Zelf merk ik dat patiënten, zodra ze horen dat ze geopereerd moeten worden, dat het liefst “morgen” willen. Ik zeg dan altijd: “ Gebruik die wachttijd juist om fitter te worden.” Met meer bewegen onder begeleiding van een fysiotherapeut en extra eiwitrijke voeding voor spieropbouw – met hulp van een diëtist – ga je sterker de operatie in. Dat bevordert het herstel en helpt de afweer op peil te houden. En je krijgt naar behoefte mentale ondersteuning om ook geestelijk weerbaarder te worden.’

Grip op eigen gezondheid

‘In de praktijk zie ik dat mensen hier echt baat bij hebben. Ze krijgen meer grip op hun gezondheid voorafgaand aan de operatie. Soms zie ik letterlijk het verschil: patiënten die bij de eerste afspraak in een rolstoel binnenkomen en vlak voor de operatie zelf naar binnen lopen.’

Na de operatie

‘Vlak na de operatie zetten we ook actief in op beweging. Op de operatiedag zelf stimuleren we patiënten al om rechtop in bed te zitten en ademhalingsoefeningen te doen, onder begeleiding van een fysiotherapeut. De volgende dag helpen we hen uit bed en oefenen ze vanuit een stoel. Ook deze training draagt bij aan het herstel en ondersteunt de afweer.
Willem deed mee aan het Fit4Surgery-traject. Ik zag dat het hem motiveerde dat hij zelf actief iets kon doen om fitter te worden voor de operatie, en hij heeft dat enorm serieus opgepakt. Inmiddels zie ik hoe goed het met hem gaat. Natuurlijk is hij opgelucht dat de operatie goed is verlopen, maar het feit dat hij veel wandelt en nu zelfs de 4Daagse gaat lopen, zegt eigenlijk al genoeg. Heel erg mooi om te zien.’