Wat is de Ziekte van Hirschsprung?
Bij kinderen met de Ziekte van Hirschsprung zitten in het allerlaatste stukje van de darm geen zenuwcellen. Hierdoor kunnen de darmspieren zich niet ontspannen en ontstaat er een krampachtige afsluiting. Ontlasting en lucht hopen zich op in de darm en kunnen er niet uit. De darmen boven de afsluiting gaan uitzetten, de buik wordt bol en uw kind kan (groen) gaan braken.
lees meerWat is de Ziekte van Hirschsprung?
Tijdens de ontwikkeling van het kind in de 5 tot 10e week van de zwangerschap groeien zenuwcellen vanuit de hersenen geleidelijk via de slokdarm, maag, dunne darm en dikke darm naar beneden. Soms bereiken deze zenuwcellen het allerlaatste stukje van de darm niet. Dit deel van de darm bevat dan geen zenuwcellen. Deze aandoening noemen we de ziekte van Hirschsprung.
Het ontbreken van deze zenuwcellen zorgt ervoor dat de darmspieren zich niet ontspannen en daardoor een krampachtige afsluiting veroorzaken. Door deze krampachtige afsluiting kan de darm zich niet ontspannen om ontlasting en/of lucht (windjes) door te laten. Spontaan ontlasten of windjes laten lukt dan ook niet. De ontlasting en lucht hoopt zich op in de darmen.
Wat is de oorzaak van de Ziekte van Hirschsprung?
Over de oorzaak is weinig bekend. In enkele gevallen is sprake van erfelijkheid. Vooral als er een kind is met een zeer lang stuk darm dat geen zenuwcellen bevat bestaat er meer kans dat een broertje of zusje ook de Ziekte van Hirschsprung heeft. De ziekte komt iets vaker voor bij jongens dan bij meisjes.
Wat zijn de verschijnselen?
De krampachtige afsluiting zorgt ervoor dat uw kind géén, te weinig of te laat ontlasting produceert. Vrijwel alle kinderen met de Ziekte van Hirschsprung hebben de eerste ontlasting (meconium) niet binnen 24 uur na de geboorte. Boven de afsluiting hoopt de ontlasting zich op. De darmen boven de afsluiting gaan uitzetten, de buik wordt bol en uw kind kan (groen) gaan braken.
Enterocolitis (Hirschsprung Associated EnteroColitis: HAEC) darmontsteking
Informatie over enterocolitis (darmontsteking); een ernstige complicatie bij de ziekte van Hirschsprung.
naar paginaZorgpad: onderzoek, behandeling en nazorg
Onderzoeken
We doen een aantal onderzoeken om de Ziekte van Hirschsprung vast te stellen. Het belangrijkste onderzoek is de slijmvliesbiopsie. Bij de slijmvliesbiopsie ’happen’ we een klein stukje slijmvlies uit de endeldarm.
lees meerBehandeling
Het behandelplan is afhankelijk van de lengte van het stuk darm dat zich niet kan ontspannen en geen zenuwcellen bevat. Uw arts of verpleegkundig specialist bespreekt de verschillende voor- en nadelen om tot de beste keus te komen voor uw kind.
lees meerBehandeling
Het behandelplan is afhankelijk van de lengte van het stuk darm dat zich niet kan ontspannen en geen zenuwcellen bevat. Uw arts of verpleegkundig specialist bespreekt de verschillende voor- en nadelen om tot de beste keus te komen voor uw kind.
Welke behandelingen zijn mogelijk bij de Ziekte van Hirschsprung?
-
Het belangrijkste is dat patiënten met de ziekte van Hirschsprung hun ontlasting kwijtraken. Vaak is daarvoor het spoelen van de darm nodig. Dit doen we door een slang via de anus in te brengen tot voorbij het deel dat geen zenuwcellen bevat, dus tot in het wijde deel. Zo kan de ontlasting naar buiten komen en de darm worden schoongespoeld. Bij de meeste patiënten (75-90%) is een klein deel van de dikke darm aangedaan. Dan lukt het vaak goed om de ontlasting met spoelen te verwijderen.
Daarnaast worden vaak laxeermiddelen en/of een dieet gebruikt om het poepen te vergemakkelijken.
-
Soms lukt het spoelen niet goed, bijvoorbeeld omdat het aangedane darmdeel heel lang is. Dan heeft uw kind een darmstoma nodig. De darm opent dan op de buik, en de poep wordt opgevangen in een zakje dat op de buik geplakt wordt. Dit stoma is tijdelijk. Daarna is een operatie nodig.
-
De definitieve operatie doen we meestal als uw kind tussen de 6 weken en 3 maanden oud is. Bij deze operatie verwijderen we het darmgedeelte dat geen zenuwcellen heeft. Dit gebeurt via de anus. Meestal nemen we daarnaast een biopsie (een stukje weefsel) af via een kijkoperatie of klein sneetje bij de navel. De biopsie wordt afgenomen om te onderzoeken in welk deel van de darm de zenuwcellen aanwezig zijn. Het stuk darm zonder zenuwcellen wordt via de anus verwijderd.
Deze operatie heet TERPT: Transanal EndoRectal Pull Through. Het missen van een gedeelte van de dikke darm heeft over het algemeen niet veel nadelige consequenties. Uw arts of verpleegkundig specialist kan u daar meer over vertellen.
Opname in het ziekenhuis
De opname rondom de TERPT-operatie duurt ongeveer 5 dagen. Na de operatie mag uw kind weer na enkele uren gevoed worden. Wel heeft uw kind een infuus voor vocht en pijnstilling en ligt het aan de monitor om hartslag en ademhaling in de gaten te kunnen houden. In de eerste weken tot de controle op de polikliniek mag er niks met de anus worden gedaan zoals temperatuur opnemen, zetpillen geven of darmspoelen. Dit om het operatiegebied goed te laten genezen. Uw kind mag wel douchen en/of in bad. Als kort na de operatie darmspoelen toch nodig is, dan zal dit ten minste de eerste keer door uw verpleegkundig specialist of arts worden gedaan.
Bij het aanleggen van een stoma is de opname duur afhankelijk van bijkomende ingrepen en leeftijd van het kind. Dit bespreekt de arts met u.
Controle na de operatie
Controle na ontslag is 2-3 weken na de operatie. Tijdens de controle wordt de wond bij de navel gecontroleerd en de naad in de darm eventueel beoordeeld. De naad van de darm wordt beoordeeld door een hegarstift enkele centimeters in te brengen. Dit is meestal niet pijnlijk.
Darm verwijderen
In zeldzame gevallen kan het nodig zijn de dikke darm helemaal te verwijderen. Uw kind krijgt dan eerst een (tijdelijk) stoma. Hoe lang de stoma blijft zitten, hangt af van de situatie van uw kind. De arts bespreekt met u wat de beste timing is om de operaties te plannen.
-
Veel kinderen met de Ziekte van Hirschsprung hebben ondanks operaties moeite met ontlasten. Om dit te kunnen behandelen zijn een dieet met voldoende vezels belangrijk. Een diëtist met ervaring bespreekt het dieet dat voor uw kind het meest geschikt is.
-
Ook kan het nodig zijn laxeermiddelen in te nemen om te zorgen voor een regelmatig ontlastingspatroon
Controle en nazorg
Tot uw kind volwassen is, blijft het onder controle. Meer dan de helft van de kinderen met de Ziekte van Hirschsprung kan vroeg of laat problemen krijgen met de ontlasting. Neem bij problemen contact met ons op.
lees meerControle en nazorg
Controle
Tot uw kind volwassen is, blijft het onder controle.
Problemen met ontlasting
Meer dan de helft van de kinderen met de Ziekte van Hirschsprung kan vroeg of laat problemen krijgen met de ontlasting, zoals verstopping (niet of moeilijk kunnen ontlasten of windjes laten) en incontinent (niet kunnen ophouden van de ontlasting. Deze problemen kunnen tijdelijk zijn, maar soms blijven ze bestaan. Ze komen vooral voor in de periode van het zindelijk worden. Bij het zindelijk worden spelen zowel de aandrang tot ontlasting, als ook het kunnen ophouden door middel van de sluitspier een rol. Ook een verkoudheid, oorontsteking of andere ziekte kan invloed hebben op het ontlastingspatroon.
Contact opnemen
Als u merkt dat uw kind minder goed eet, koorts heeft, hangerig is, buikklachten heeft, en in plaats van normale hoeveelheden ontlasting, kleine hoeveelheden ontlasting in de broek heeft, of stinkende dunne ontlasting, neem dan contact op met de arts of verpleegkundig specialist kinderchirurgie die uw kind behandeld heeft, ook al is het jaren goed gegaan.
Meer informatie
Radboudumc Expertisecentrum voor Aangeboren Darmafwijkingen
Het Radboudumc Expertisecentrum voor Aangeboren Darmafwijkingen is gespecialiseerd in aangeboren darmafwijkingen, congenitale hernia diafragmatica (CHD) en chronisch darmfalen.
naar paginaBehandeling Zindelijkheidstraining voor kinderen met anorectale malformatie of morbus hirschsprung
Zindelijk worden is voor de meeste kinderen een grote stap. Helemaal als uw kind al op jonge leeftijd medische ingrepen ondergaat of als de werking van de darmen niet optimaal is. Als zindelijk worden op de normale manier niet lukt, kan een multidisciplinaire zindelijkheidstraining hulp bieden.
naar paginaVergoeding continentie hulpmiddelen voor uw kind
Soms heeft uw kind continentie hulpmiddelen nodig, zoals incontinentiemateriaal, katheters, stomamateriaal en andere hulpmiddelen. De vergoeding hiervan zit in de basisverzekering vanaf ongeveer 3 jaar als er een medische indicatie voor is.
naar paginaKinderchirurgie
Kinderchirurgie bestaat uit bijzondere kinderchirurgie en algemene chirurgie bij kinderen
naar pagina