Behandeling Heupprothese

Adviezen voor de operatie

Na de operatie bent u een aantal weken beperkt mobiel. Voor de operatie kunt u hier al de volgende voorbereidingen voor treffen:

• Zorg eventueel voor handgrepen in uw douche en toilet.
• Haal enige tijd voor de opname elleboogkrukken bij de thuiszorgorganisatie.
• Verwijder losse matten en kleden (tijdelijk) uit uw woning. Als u met krukken moet lopen, kunnen de matten voor gevaarlijke situaties zorgen.
• Het is verstandig om al vóór de operatie (huishoudelijke)hulp te regelen vanuit uw omgeving voor de eerste weken na de ingreep. U moet met 2 krukken lopen en zult een aantal huishoudelijke taken niet zelf kunnen uitvoeren.

Neem stevige pantoffels, makkelijke kleding en stevige schoenen mee naar uw opname. Het is niet verstandig om vlak voor de opname nieuwe schoenen te kopen. Door de operatie worden uw voeten dik, waardoor de schoenen gaan knellen. Bij veterschoenen kunt u eventueel de gewone veters vervangen door elastische veters. Het is handig om een lange schoenlepel te hebben om uw schoenen aan te trekken.

Medicijnen

Als u vóór de operatie medicijnen gebruikt die de stolling van het bloed kunnen beïnvloeden, zoals Sintromitis, Acenocoumarol of Marcoumar, dan is het van belang dat u deze enkele dagen voor de ingreep niet meer inneemt. U krijgt van de anesthesist te horen wanneer u hiermee moet stoppen.

Voorbereiding

Voordat u een operatie of onderzoek bij ons krijgt, is het belangrijk om met de volgende zaken rekening te houden:

• Koorts of griep
  Heeft u een aantal dagen voor de ingreep koorts of griep? Neem dan contact op met de opnameplanning.
• Scheren / crème
  U mag 5 dagen voor de ingreep de plek waar u wordt geopereerd niet scheren. Ook vragen wij u om geen vette crème te smeren op de dag van de operatie.
• Sieraden, make-up, brillen en lenzen
  U mag tijdens de operatie geen make-up, sieraden, contactlenzen, bril of gebitsprothese dragen. Als dit erg vervelend is voor u, overleg dit dan met de anesthesioloog. Het is niet nodig om nagellak of kunstnagels voor een operatie of onderzoek te verwijderen.
• Piercings
  Piercings op de plek waar u geopereerd wordt of die in de mond, lippen, tong of neus zitten, moeten vooraf verwijderd worden. Ook scherpe piercings, of piercings waar u op ligt moeten verwijderd worden. Andere piercings mogen blijven zitten. Overleg dit met uw anesthesioloog.
• Medicijnen
  Uw behandelend arts bespreekt met u welke medicijnen u mag blijven gebruiken en welke u tijdelijk moet stoppen.
• Roken
  U kunt zelf een grote bijdrage leveren aan uw herstel en de kans op complicaties verkleinen. Dit kan door uw lichamelijke conditie te verbeteren en gezonde voeding te eten. Als u rookt, raden we u zeer dringend aan om ruim voor de operatie of het onderzoek te stoppen met roken. Hoe eerder hoe beter. Dit helpt om infecties te voorkomen en de genezing van de operatiewond te verbeteren. Voor hulp hierbij kunt u terecht bij uw huisarts. Rook in ieder geval niet op de dag van de operatie of onderzoek.

• Het is belangrijk dat u nuchter bent tijdens uw operatie of ingreep

  Dit betekent dat u daarvoor 6 uur lang niets mag eten, zodat uw maag zo leeg mogelijk is. Zo kan er geen eten in uw luchtpijp of longen terecht komen tijdens uw operatie of ingreep. Daarom vragen wij u zich aan de volgende regels te houden:

  • Tot 6 uur voor uw opnametijd mag u normaal eten en drinken zoals u gewend bent. 
  • Daarna mag u niets meer eten. U mag alleen nog waterige vloeistoffen drinken, zoals water, thee en koffie (zonder melk, suiker mag wel), limonade, frisdrank of sap zonder vruchtvlees. 

  Vanaf 2 uur voor uw opname mag u ook niets meer drinken. Als u medicijnen moet innemen, mag u nog een paar slokjes water drinken. Dit mag tot 1 uur voor de operatie of ingreep.

• Extra informatie over de vorm van verdoving (anesthesie)

  Om de operatie goed te kunnen ondergaan, krijgt u verdoving (anesthesie) en pijnstilling. Dit kan op verschillende manieren. Op deze webpagina staat hierover meer informatie. Daarnaast is er een zeer uitgebreide keuzehulp. Deze is vooral geschikt voor mensen die graag extra uitleg, details en achtergrondinformatie willen over de verschillende vormen van verdoving en pijnstilling, inclusief de voor- en nadelen.

  Heeft u vragen? Dan kunt u die altijd stellen aan uw anesthesioloog.

  Bekijk hier de keuzehulp anesthesie.

• Voorbereiding op de afdeling

  • Kleding
    In verband met de hygiëne krijgt u een speciaal blauw operatiehemd aan.
  • Medicijnen
    Als voorbereiding op de anesthesie krijgt u vóór de operatie of het onderzoek vaak al een paar tabletten. Meestal zijn dit pijnstillers, waardoor u na de ingreep minder pijn heeft. Soms gaat het om een medicijn dat angst of spanning vermindert.

• Veiligheid

  Rondom uw behandeling controleren we regelmatig uw gegevens. Dat doen we voor uw veiligheid.  We vragen dan bijvoorbeeld naar uw naam en geboortedatum. Ook bij operaties of onderzoeken doen we dat. Vlak voordat de operatie of het onderzoek start wordt een checklist doorgenomen. Hierdoor weten we zeker dat u de juiste patiënt bent en dat u de juiste behandeling krijgt.

• De operatie of het onderzoek

  De verpleegkundige brengt u in uw bed naar de afdeling waar de operatie of het onderzoek plaatsvindt. Daar ziet u de medewerker die de verdoving (anesthesie) geeft. Tijdens de hele operatie (of onderzoek) is er steeds iemand aanwezig die goed op u let.

  Voordat de verdoving wordt gegeven, krijgt u:

  • Plakkers (elektroden) op uw borst om uw hartslag te meten
  • een dopje op uw vinger om de hoeveelheid zuurstof in uw bloed te controleren
  • een bloeddrukband om uw arm om uw bloeddruk te meten
  • een infuus in uw hand of arm waarmee we vocht en medicijnen kunnen geven

• Thuiskomst alvast voorbereiden

  Verwacht u dat u na uw opname hulp of thuiszorg nodig heeft? Probeer dit al vóór uw opname te regelen. Bespreek het met uw verpleegkundige op de afdeling of huisarts en vraag bijvoorbeeld uw naasten om hulp. Als u hulpmiddelen nodig heeft, kunt u deze alvast aanvragen.

• Niet alleen reizen na een operatie

  Als u op dezelfde dag als de operatie weer naar huis gaat, mag u niet zelf autorijden. Wij raden u ook sterk aan om niet alleen naar huis te reizen en de eerste nacht na uw operatie niet alleen thuis te zijn. Woont u alleen? Vraag dan iemand om bij u te blijven.

Het behandeltraject als app

We hebben een applicatie beschikbaar waarin het behandeltraject van een totale heupprothese wordt geschetst. Deze handige app geeft stap voor stap informatie over uw operatie, zoals: wat moet u zelf doen in de weken voor de operatie, hoe gaat dat op de verpleegafdeling, kijk wat er in de operatiekamer gebeurt, wat moet u doen als u weer thuis bent. Als u op de wachtlijst wordt geplaatst voor een operatie, dan krijgt u de link naar deze app aangeboden tijdens uw bezoek aan de polikliniek.

De operatie

Tijdens de operatie vervangen we het aangetaste gewricht door een prothese, een kunstgewricht. We brengen een nieuwe kom in het bekken aan en in het dijbeen plaatsen we een steel met daarop een nieuwe kop. De kop en kom passen precies in elkaar. De prothese wordt net als het oude gewricht op de plaats gehouden door het gewrichtskapsel.
 
Om uw heupgewricht te bereiken, maakt de orthopeed een snee aan de zijkant van uw bovenbeen. Vervolgens opent hij of zij het gewrichtskapsel en neemt de kop uit de kom. Hierna wordt de kop afgezaagd en de kom schoongemaakt. In het bekken plaatst de chirurg een nieuwe kunststof kom. In uw dijbeen wordt een metalen pin ingebracht met daarop een kop. De prothese wordt vastgezet met botcement. Als de gewrichtskop in de kom is gezet en het gewrichtskapsel is gehecht, kan de orthopeed de spieren en de operatiewond sluiten. De wond wordt met draadhechtingen dichtgemaakt.
 
Om het bloed en wondvocht in het operatiegebied op te vangen laten we soms wonddrains in de wond achter. De wond dekken we met een pleister (Aquacell) af. De dag na de operatie maken we een röntgenfoto om de stand van de nieuwe heup vast te leggen.
Om een infectie van de heupprothese te voorkomen krijgt u op de operatiekamer eenmalig een dosis antibioticum (Cefazoline) toegediend.

Acetabulaire opbouw

Om de kom van het kunstgewricht anatomisch op de goede positie te plaatsen kan de chirurg gebruik maken van een speciale techniek, dit noemen we een acetabulaire opbouw. Hiervoor gelden andere leefregels na de operatie. 

• Bone Impaction Grafting (BIG)

  Bij de BIG worden botsnippers in het acetabulum gelegd, vóórdat de kom van de heupprothese geplaatst wordt. Deze botsnippers komen van de eigen verwijderde heupkop en/of van donorbot. Vervolgens wordt de kom met botcement vastgezet. Daarna wordt in het dijbeen een prothesesteel geplaatst met een nieuwe kop. Kop en kom passen precies in elkaar en worden op hun plaats gehouden door het gewrichtskapsel en de spieren.
  Na het toepassen van deze methode mag het geopereerde been meestal niet volledig belast worden om de botsnippers goed in te laten groeien. Naar aanleiding van de bevindingen van de chirurg wordt bepaald in welke mate het geopereerde been belast mag worden. De mate van belasting heeft gevolgen voor de leefregels waaraan u zich moet houden.
   

• Bone Impaction Grafting (BIG) en MESH (metalen matje met schroeven)

  Soms is het nodig om de vorm van het acetabulum te optimaliseren voordat de nieuwe heupkom geplaatst kan worden. Dit gebeurt met behulp van een matje van metaal en schroeven, en wordt ook wel een MESH genoemd. Ook na het toepassen van deze methode mag het geopereerde been niet volledig belast worden. Naar aanleiding van de bevindingen van de chirurg wordt bepaald in welke mate het geopereerde been belast mag worden.
   

Na de operatie

Gecombineerde bewegingen

Bij bepaalde gecombineerde bewegingen kan de gewrichtskop uit de kom kan schieten (luxatie). Om het risico op een luxatie te verkleinen mag u met een totale heupprothese een beweging niet meer maken. Het gaat hier om een gecombineerde beweging van meer dan 90 graden buiging in de heup, in combinatie met het naar binnen draaien van de heup en het over de middenlijn naar binnen bewegen van de heup. Dit is een blijvende leefregel.

Dit doet u bijvoorbeeld wanneer u buitenlangs uw schoenen aan wilt trekken of met de benen over elkaar geslagen iets van de grond wil rapen. Het is het beste om tussen de knieën door richting uw voeten/de grond te gaan. De bewegingen mogen dus wel los van elkaar gemaakt worden; u mag dus gerust met uw benen over elkaar zitten na de operatie.

Revalidatie

Het gewrichtskapsel heeft minstens enkele maanden nodig om te genezen, maar u kunt wel direct starten met uw revalidatie. De dag van de operatie kunt u in bed starten met het bewegen van uw tenen/enkel, knie strekken (in het bed duwen) en uw bilspieren aanspannen. Ook is het goed om uw been naar buiten te draaien. De verpleegkundige helpt u aan het einde van de middag, als u zich goed voelt, op de stoel. Hierdoor gaat het mobiliseren op de dag na de operatie soepeler.

De eerste dag na de operatie start u onder leiding van uw fysiotherapeut met het lopen met een looprekje. De dagen daarna breiden we het lopen uit met krukken en eventueel oefenen we het traplopen. Naast de fysiotherapie zijn er enkele momenten per dag waarop u zelfstandig of onder begeleiding vaardigheden kunt oefenen/trainen.

Het trainen is erg belangrijk om de revalidatie soepel te laten verlopen. Bij ontslag zal de fysiotherapeut van het Radboudumc zorg dragen voor de overdracht naar de fysiotherapeut van uw keuze om de verdere revalidatie te begeleiden. U krijgt hiervoor een verwijzing en de fysiotherapeutische overdracht mee vanuit het ziekenhuis.

De wond

Soms heeft u na de operatie een drukverband om uw onderbuik en geopereerde been. Dit laten we dan ongeveer 2 dagen zitten om een nabloeding te voorkomen. Eventueel aangelegde drains en wondverband verwijderen we meestal al de dag na de operatie.
 
De Aquacellpleister kan, zolang deze niet verzadigd is, tot 1 week na de operatie blijven zitten. U kunt deze thuis verwijderen, u krijgt hierover uitleg bij ontslag. De hechtingen lossen in principe vanzelf op. Als de hechtingen verwijderd moeten worden, gebeurt dit 14 dagen na de operatie bij uw huisarts. Tijdens de opname hoort u wat bij u het geval is.

Medicijnen

Omdat u na de operatie niet zo mobiel bent als normaal, krijgt u gedurende uw opname Nadroparine voorgeschreven. Dit zijn kleine injecties die u 1 keer per dag toegediend krijgt. Nadroparine is een licht bloedverdunnend middel dat trombose helpt voorkomen. Tijdens de opname leert u of iemand in uw directe omgeving om deze injecties toe te dienen. U moet dit middel gedurende 4 weken na de operatie gebruiken.

Complicaties

Ondanks alle zorg die we besteden  aan de operatie, kunnen er soms toch nog complicaties optreden zoals:

• Infectie: een zeldzame maar ernstige complicatie (kans van ± 1%). Signalen van een infectie  zijn: koorts, koude rillingen, wondlekkage, toenemende roodheid en/of pijn.
• Luxatie: dit houdt in dat de kop van de kunstheup uit de kom schiet. De kans hierop is het grootst in de eerste 3 maanden na de operatie (kans van 3%). Als u zich houdt aan de beweginginstructies blijft dit risico beperkt.
• Trombose: er bestaat een risico op een afsluiting van een bloedvat met een bloedprop. U krijgt in het ziekenhuis medicijnen om trombose te voorkomen. De kans hierop is 2%.
• Zenuwschade: doofheid aan de zijkant van uw boven- en/of onderbeen of uitval van de voetheffers.
• Beenlengteverschil: er bestaat een kans dat de lengte van uw benen iets verschilt als gevolg van de operatie.
• Nabloeding: dit uit zich in langdurige en forse zwelling.