Hypofysetumor

Wat is een hypofysetumor?

De hypofyse ligt in uw schedel, achter uw neus. In de hypofyse kan een tumor ontstaan. Die is meestal goedaardig. Het gezwel kan leiden tot een teveel aan hormonen. Als het gezwel drukt op het gezonde hypofyseweefsel, maakt u juist te weinig hormonen aan. Is de tumor erg groot, dan kan die ook op uw oogzenuw drukken. Hierdoor kunt u niet meer goed zien.

Oorzaak en ontstaan

Er zijn twee vormen: een hormonaal actief gezwel en een hormonaal niet-actief gezwel.

Hormonaal-actief hypofysegezwel

• ziekte van Cushing (te veel bijnierhormoon)
• prolactinoom (te veel melkproducerend hormoon)
• acromegalie (te veel groeihormoon)

De klachten bij deze aandoening ontstaan vaak langzaam en zijn soms vaag. Daarom ontdekken we deze hypofysetumoren soms pas na jaren.

Niet-hormonaal hypofysegezwel
Een hypofysegezwel kan ook niet-actief zijn. Dan maakt het geen hormonen aan. We noemen dat een niet-functionerend hypofyseadenoom. Andere aandoeningen van de hypofyse:

• hypofysitis (ontsteking van de hypofyse)
• apoplexie (bloeding in de hypofyse)
• het syndroom van Sheehan (uitval van de hypofyse na een gecompliceerde bevalling)
• craniopharyngeoom (goedaardige, zeldzame hypofysetumor)

Als de hypofyse gedeeltelijk uitvalt en daardoor te weinig hormonen aanmaakt, noemen we dat (partieel) hypopituitarisme.

Klachten

De symptomen of ziekteverschijnselen van een hypofysetumor ontstaan meestal langzaam. Dit komt doordat de tumor langzaam groeit en ze vaak geen hormonen maakt. Hierdoor kan een gezwel erg groot worden zonder dat u dit merkt. Wanneer de tumor groeit, kan hij op de oogzenuw drukken. De zenuw werkt dan minder goed. Vaak wordt uw gezichtsveld aan één of beide zijkanten minder goed.

Gestoorde hypofysefunctie

Ziekteverschijnselen kunnen ook komen door een gestoorde hypofysefunctie. Als de hypofyse normaal werkt, maakt zij een aantal hormonen aan. Een gezwel, dat zelf geen hormoon aanmaakt, kan door groei het gezonde hypofyseweefsel kapot drukken. Er ontstaat dan een tekort aan een of meerdere hypofysehormonen. In de hypofyse kan ook een gezwel ontstaan dat hormonen aanmaakt. Hierdoor ontstaat er juist een teveel aan een bepaald hormoon. In beide gevallen werkt de hypofysefunctie niet goed.

Symptomen hormoonuitval

U kunt last krijgen van de volgende klachten:

• Te weinig bijnierschorshormoon (cortisol): dit kan zorgen voor moeheid, minder eetlust, misselijkheid, braken, buikpijn, diarree, duizeligheid, somberheid en moeite met onthouden en concentreren.
• Te weinig schildklierhormoon: dit kan klachten geven zoals moeheid, aankomen in gewicht, verstopping, traagheid, het snel koud hebben, een droge huid, moeite met onthouden en concentreren, stemmingswisselingen en somberheid.
• Te weinig geslachtshormonen: dit kan leiden tot moeheid, het uitblijven van de menstruatie bij vrouwen, minder zin in seks, erectieproblemen bij mannen, opvliegers, stemmingsklachten of somberheid, minder spierkracht en minder sterke botten (wat later botontkalking of botbreuken kan geven).
• Te weinig anti‑diuretisch hormoon (ADH): dit zorgt voor veel dorst en veel plassen.